Handblad
Ambulante en residentiële woonvormen voor volwassenen
Tot aan het einde van de jaren 80 bestond er slechts één woonvorm voor volwassenen: de residentiële opvang. Residentieel betekent in de gehandicaptensector: een tehuis dat 24 uur op 24 opvang biedt, in principe 7 dagen op 7 en het hele jaar door. Er is continu begeleiding. De voorzieningen
ontvangen subsidies in de vorm van een dagprijs en de cliënten betalen een financiële bijdrage.
Ondertussen is er, met de oprichting van het Vlaams Fonds, gewerkt aan meer ambulante opvang. Ambulante diensten bieden begeleiding aan mensen in hun thuisomgeving. Het kan zowel gaan om begeleiding bij dagelijkse taken als psychosociale ondersteuning. De personen met een handicap staan zelf in voor hun woon- en leefkosten.
Een aantal van deze woonvormen kunnen op één lijn worden gezet, van grote
zelfstandigheid (en een beperkte ondersteuning) tot maximale ondersteuning
(en dus minder zelfstandigheid).
Een dienst voor zelfstandig wonen biedt assistentie aan personen met een fysieke handicap. De dienst begeleidt 12 tot 15 personen die een woning huren in eenzelfde woonwijk. Ze kunnen via een oproepsysteem 24 uur op 24 een beroep doen op assistentie in hun dagelijkse leven (adl-assistentie). Er wordt geen sociale of psychologische begeleiding gegeven.
Wonen onder begeleiding van een particulier (WOP)
Wonen onder begeleiding van een particulier is een ambulante variant van pleegzorg. De persoon met een handicap woont zelfstandig, maar krijgt daarbij ondersteuning van een nietprofessionele hulpverlener, meestal een vertrouwenspersoon uit de buurt, een vriend(in) of een familielid.
Een dienst begeleid wonen ondersteunt één persoon met een handicap of een kleine groep personen met een handicap die een huis delen. De dienst begeleid wonen komt één tot enkele malen per week langs bij de cliënten. Ze geven begeleiding op alle levensdomeinen: werk, wonen, budget, relaties, opvoeding kinderen.
Diensten voor beschermd wonen zorgen voor de huisvesting van de personen met een handicap in groepswoningen buiten de campus van het tehuis. Ze organiseren een aangepaste dagbesteding en bieden begeleiding in de woonsituatie en op psychosociaal en administratief vlak.
Geïntegreerd wonen wordt opgezet door voorzieningen die personen met een handicap huisvesten in individuele woningen of groepswoningen die in de gewone woonomgeving zijn geïntegreerd. De persoon met een handicap krijgt een globale begeleiding in zijn woonsituatie en een voor hem aangepaste dagbesteding. Alleen wie een beslissing van het VAPH voor een tehuis niet-werkenden heeft, komt in aanmerking.
Volwassen mensen met een handicap die niet meer kunnen worden opgevangen in hun thuisomgeving, kunnen een beroep doen op een tehuis voor werkenden (voor werkbekwamen) of niet werkenden (voor niet-werkbekwamen).