Nieuwe zorgprojecten

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) is van mening dat geïntegreerde woonprojecten kunnen fungeren als motor voor zorgvernieuwing op korte termijn.

Sinds 1997 erkent en subsidieert het VAPH diensten voor beschermd wonen. Dat zijn kleine woonvormen, die aanleunen bij een voorziening. In de regelgeving voor die diensten zitten al heel wat aspecten van zorgvernieuwing ingebouwd:

• de dienstverlening is losgekoppeld van de infrastructuur;
• de persoon met een handicap staat zelf in voor zijn woon- en leefkosten, maar de ondersteuning is gratis;
• er is een ruime onderhandelingsmarge inzake het aanbod aan ondersteuning, zeker op het vlak van kwaliteit en kostprijs van huisvesting, voeding, enz.;
• de persoon met een handicap heeft veel meer beslissingsrecht, daar er veelal zonder leefgroepstructuur gewerkt wordt;
• er is meer vrijheid voor de invulling van het personeelskader;
• wonen en dagbesteding zijn gescheiden: de personeelskaders zijn in die zin opgesplitst en de dagbesteding kan ook via andere voorzieningen/organisaties ingekocht worden;
• de werkingstoelagen zijn forfaitair.

Uit een evaluatie door cliënteel van diensten voor beschermd wonen blijkt dat dit soort woonvorm als een heel waardevol alternatief voor de klassieke voorziening ervaren wordt. Op enkele uitzonderingen na is de financiële situatie van de betrokkenen niet onmiddellijk een probleem.

In 2007 werd een nieuwe, experimentele regelgeving voor diensten voor ‘geïntegreerd wonen’ goedgekeurd. Die regelgeving stemt sterk overeen met die voor beschermd wonen. Het doel was om ook personen met een iets zwaardere zorgbehoefte, met name de typische populatie van tehuizen niet-werkenden, tot dergelijke woonprojecten toe te laten.

Voor een snelle effectieve zorgvernieuwing op het terrein kunnen de regelgevingen m.b.t. beschermd wonen en geïntegreerd wonen als uitgangspunt dienen voor een globale regelgeving voor geïntegreerde woonprojecten. Binnen die regelgeving zal de omkadering in verhouding staan tot de zorgzwaarte van het cliënteel. In 2008 werden via een overgangsregeling daartoe reeds de eerste stappen gezet.

Desalniettemin blijft er een groep bestaan van personen met een ernstige, vaak meervoudige handicap, die minder nood hebben aan een geïntegreerd aanbod. Zij hebben meer baat bij een all-in formule met complexe, bijzondere (gesubsidieerde) infrastructuur en aanpassingen.