Handblad

Sinds 13 juli is Jo Vandeurzen de nieuwe Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Wat is hij van plan met het gehandicaptenbeleid, en wat mogen we op korte termijn verwachten? Een overzicht in enkele kernwoorden.

'2010 is een belangrijk scharnierjaar. Er zijn de voorbije jaren al heel wat inspanningen gedaan om het gehandicaptenbeleid in een nieuwe richting te sturen. We zetten in 2010 die inspanningen voort. Maar nu komt het erop aan om die eerste kiemen om te zetten in een duidelijke meerjarenplanning.'

'Het is nu het moment: ik merk dat de gehandicaptensector en de personen met een handicap zelf duidelijkheid vragen. Iedereen beseft: er zijn allerlei dingen in gang gezet, er zijn nog altijd niet-ingevulde noden, maar geef ons nu voor een langere periode het stabiele kader waarbinnen de hervorming van de sector kan plaatsvinden. Je kunt lang spreken en overleggen, maar op een bepaald moment moeten we het wel doen natuurlijk. In 2010 moeten we knopen doorhakken.'

'De kern van die meerjarenplanning ligt vast, en is ook al verankerd in een aantal initiatieven van het Vlaams parlement. Het gaat dan bijvoorbeeld om een meer vraaggestuurde organisatie en financiering van de gehandicaptenzorg, die de personen met een handicap meer vrijheid geeft. Een tweede belangrijk punt voor onze meerjarenplanning is de focus op doelgroepen. We moeten keuzes maken, en die keuzes leggen we eigenlijk al vast voor het uitbreidingsbeleid van 2010. Ook de komende jaren gaat de prioriteit naar mensen met een zware handicap of een grote ondersteuningsnood, PAB, kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele stoornissen en mensen met een handicap die thuis verzorgd worden.'

'Een derde kernpunt is een inclusief beleid. De tussenschotten in de welzijnssector moeten weg. Als we in de ouderenzorg proberen om mensen zo lang mogelijk thuis te verzorgen, is het logisch om dat ook voor personen met een handicap te doen. En het moet mogelijk worden om de ondersteuning van de diensten gezinszorg ook aan mensen met een handicap aan te bieden.'

'In de pleegzorg zit je bijvoorbeeld met telkens andere diensten naar gelang de sector: gehandicaptensector, jongerenwelzijn, kind en gezin, enzovoort. Het is duidelijk dat we naar één kader moeten, dat de muurtjes tussen de verschillende sectoren weg moeten. Vandaar ook dat ik mijn beleidsnota niet heb onderverdeeld in sectoren, maar in thema's. De doelstellingen zijn voor alle sectoren dezelfde: meer inclusie, meer vraagsturing, een beter evenwicht tussen residentiële zorg en thuiszorg.'

'Ik verwacht niet op alle banken applaus. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen het in de grond eens is over de doelstellingen, maar als die in de praktijk worden omgezet in financiering en organisatiemodellen, stuit je automatisch op weerstand. Dat is zo in elk veranderingsproces. Er is altijd onzekerheid en ruis op de communicatie.'

'Toch hoop ik dat we met z'n allen bereid zijn om te focussen op de doelstellingen en in die logica mee te stappen. Als je ziet welke budgettaire inspanningen we de komende jaren gaan doen, moet het mogelijk zijn om samen stappen vooruit te zetten. Misschien ben ik naïef, maar ik denk dat het groeiperspectief dat we aanbieden, toch een draagvlak moet kunnen vormen voor een aantal hervormingen.'

'De bomen zullen niet tot in de lucht groeien. Zelfs met een versnelde groei moeten er keuzes worden gemaakt, en het is duidelijk dat de regering kiest voor de meest kwetsbare groepen. Dat betekent ook dat anderen minder prioriteit hebben. Ook wat de wachtlijsten betreft, moeten we grote bescheidenheid aan de dag leggen. Ik kan niet zeggen dat er tegen het eind van de legislatuur geen wachtlijsten meer zullen zijn. Ook al omdat we nu weten wat we in 2004 nog niet zo helder wisten: dat er tal van elementen meespelen, waaronder de vergrijzing, waardoor het aantal vragen blijft toenemen.'

'De uitbreiding van het aantal opvangplaatsen is een van de grote prioriteiten in het Vlaamse regeerakkoord', zegt Jo Vandeurzen. 'Het is tekenend dat we zelfs in het besparingsjaar 2010 een fors extra budget hebben uitgetrokken voor groei. Er komt 22,5 miljoen euro extra bij, boven op het jaarbudget voor de gehandicaptenzorg.'

Dat geld gaat bij voorrang naar de knelpuntdossiers. 'Het gaat dan vooral om mensen met een handicap die daarbovenop ook in een moeilijke leefsituatie zitten. Met goed 700 bijkomende plaatsen willen we daar de grootste nood kunnen lenigen.' andere begunstigden zijn kinderen en jongeren met gedrags- en emotionele stoornissen, en mensen met een handicap die thuis worden verzorgd. Het aantal persoonlijke-assistentiebudgetten (PAB) stijgt met 105 eenheden.

'In het verleden heeft de gehandicaptensector veel ministers gehad op korte tijd. Op zichzelf was dat niet nefast: ze hebben allemaal veel respect aan de dag gelegd voor de continuïteit. Maar met de grotere hervorming die mij nu voor ogen staat, is het belangrijk dat je als minister kunt blijven sturen. Stop-and-go leidt zelden tot volgehouden hervormingen.'

'Ik merk dat momenteel maar al te goed: in feite zit ik nog in een lerende fase. Er is tijd voor nodig eer je de finesses doorgrondt. Dus zeg ik heel bewust: ik doe de volle vijf jaar uit.'

Jo Vandeurzen (CD&V) werd geboren op 2 juni 1958 den. Hij is licentiaat rechten. In 2004 volgde hij Yves Leterme op als partijvoorzitter en na de federale verkiezingen van werd hij minister van Justitie. Sinds 13 juli is hij Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.