Handblad

De voorbije maanden hebben op verschillende fronten goed nieuws gebracht voor doven en slechthorenden. De Vlaamse Gebarentaal is eindelijk erkend als aparte taal én het aantal tolkuren voor doven en slechthorenden is fors opgedreven.

Vlaams gebarentaal erkend

Er is lang voor gelobbyd, maar sinds 26 april is het zover: het Vlaams Parlement heeft de Vlaamse gebarentaal erkend als volwaardige taal (en dus geen vorm van het Nederlands). Uniek is dat niet: in 2003 werd la langue des signes de Belgique francophone al officieel erkend, en ook Finland en Portugal, bijvoorbeeld, hebben ‘hun’ gebarentalen een officieel statuut gegeven. Maar onder meer Spanje en Nederland zijn (nog) niet zover.

De erkenning heeft een grote symbolische waarde voor de dovengemeenschap, maar het decreet dat de erkenning regelt, gaat verder. Er wordt ook een adviescommissie voor de Vlaamse Gebarentaal opgericht die de gebarentaal zichtbaarder moet maken in de samenleving. Voorts richt het decreet een Vlaamse vereniging op die het wetenschappelijk onderzoek stimuleert, leermiddelen ontwikkelt en bijdraagt tot de verdere ontwikkeling van de Vlaamse Gebarentaal.

Forse stijging tolkuren

Het Vlaams Fonds kan voortaan een stuk meer tolkuren voor doven en slechthorenden terugbetalen dan vroeger. Op voorstel van welzijnsminister Vervotte bepaalt een besluit van de Vlaamse Regering dat het totaal aantal subsidieerbare tolkuren van 8000 naar 9000 stijgt. Daardoor kunnen meer mensen geholpen worden. In 2005 was het aantal uren al eens opgetrokken van 7500 naar 8000.

De stijging komt er nadat gebleken was dat de vraag naar doventolken de vorige jaren continu hoger lag dan het aantal subsidieerbare uren. Met de stijging tot 9000 uren (terwijl het aantal terugbetaalde uren per persoon gelijk blijft) zou die behoefte nu gedekt moeten zijn. Bovendien lanceert minister Vervotte een proefproject met een instant-tolk die in Oost-Vlaanderen, West- Vlaanderen en bij uitzondering in Brussel (regio’s waar de vraag naar doventolken het hoogst is) kan inspringen op drukke momenten, als alle zelfstandige tolken al bezet zijn. In 2005 was dat voor 8 % van de tolkvragen het geval.

Tot slot voert het regeringsbesluit ook de erkenning (en subsidiëring) van schrijftolken in. Die typen wat gezegd wordt uit en projecteren de tekst op een groot scherm of laten de tekst aan hun dove cliënt lezen. Schrijftolken worden onder meer gebruikt tijdens congressen of theatervoorstellingen, maar ijvoorbeeld ook bij een doktersbezoek of een infoavond. Zo kunnen ook doven en slechthorenden die geen gebarentaal kennen en niet kunnen liplezen, volgen wat gezegd wordt.

Meer info:

Tolkenbemiddelingsbureau cab
Dendermondsesteenweg 449
9070 Destelbergen
Tel. 09 228 28 08 
E-mail:  tolkaanvraag@abvlaanderen.be

Weetjes

- Er zijn ongeveer 6.000 Vlaamse doven en zo’n 800.000 slechthorende Vlamingen. Vooral personen die van bij de geboorte doof zijn, ze maken gebruik van de Vlaamse Gebarentaal als communicatiemiddel. 

-  Er zijn 200 erkende tolken van de Vlaamse Gebarentaal.

- De Nederlandse Gebarentaal is een andere taal dan de Vlaamse Gebarentaal. 

- Gebarentalen hebben een lange traditie. In een compilatie van Joodse mondelinge wetten uit de tweede eeuw na Christus, de mishnah, worden de doven en hun gebarentaal al vermeld.

- Websites: www.gebarentaal.be, het Vlaams GebarentaalCentrum (www.vgtc.be) en de Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties
(www.fevlado.be). 

- Op 23 september vindt de Werelddovendag plaats. De dovenorganisatie Fevlado organiseert dan een evenement in de Universiteit Hasselt, Campus Diepenbeek (Agoralaan gebouw D, 3590 Diepenbeek). Meer info op www.fevlado.be