Handblad
Oppassen voor stagnatie
"De dienstverlening moet naar de mens komen in plaats van de mens naar de dienstverlening"
EASPD (European Association of Services for Persons with Disabilities) is de Europese koepel van voorzieningen voor personen met een handicap. Onlangs heeft de associatie haar 15-jarig bestaan gevierd. Luk Zelderloo, secretarisgeneraal: 'We hebben veel bereikt, maar het werk is nog zeker niet af.'
EASPD zou kunnen worden omschreven als de Europese lobbygroep van de voorzieningen. Luk Zelderloo: 'Bij de oprichting van onze associatie speelde vooral de vaststelling dat veel beleidsbeslissingen over mensen met een handicap Europees zijn, terwijl de voorzieningen tot dan toe in Europa geen stem hadden. In de eerste plaats heeft EASPD hen die stem gegeven.'
Non-profit
België was bij de medestichters van EASPD, in de persoon van onder meer Luk Zelderloo zelf. 'We waren met twee Belgen, een Ier, een Oostenrijker en een Nederlander. Nu vertegenwoordigen we meer dan 10.000 voorzieningen in heel Europa. Belangrijk is dat 95 % van onze leden non-profitorganisaties zijn. Over het algemeen is EASPD geen voorstander van marktwerking in onze sector.'
Behalve de voorzieningen een stem geven in het Europese beleid, wil EASPD ook informatie uitwisselen tussen de leden onderling. 'De bedoeling is om zoveel mogelijk van elkaar te leren, om zo de dienstverlening aan personen met een handicap overal in Europa te verbeteren.'
VN-verdrag
Inhoudelijk streeft EASPD in de eerste plaats naar een correcte implementatie van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. 'Dat betekent dat we streven naar inclusie. Voor voorzieningen heeft dat belangrijke consequenties: de dienstverlening moet naar de mens komen in plaats van de mens naar de dienstverlening.'
EASPD is vooral op drie terreinen actief: onderwijs, tewerkstelling, en wonen. 'In het onderwijs is de Europese trend duidelijk meer inclusie: kinderen met een handicap moeten zoveel mogelijk worden opgenomen in het reguliere onderwijs. In de tewerkstelling zien we hetzelfde verhaal: gespecialiseerde diensten als beschutte werkplaatsen worden niet afgeschaft, maar zoveel mogelijk gebruikt als springplank naar een job in het reguliere arbeidscircuit. En op het gebied van wonen voert community based living de boventoon: mensen met een handicap niet in aparte instellingen laten wonen, maar zoveel mogelijk in hun gewone omgeving.'
Ook in België is inclusie al gedeeltelijk gerealiseerd, vindt Luk Zelderloo, maar toch moeten we niet al te hoog van de toren blazen. 'Dat minister Smet van onderwijs nu toch weer aparte klasjes voor kinderen met autisme wil installeren, gaat bijvoorbeeld in tegen de geest van inclusie. Anderzijds is er op het gebied van wonen wel veel gebeurd. Wallonië heeft duidelijk nog een achterstand, maar Vlaanderen heeft al heel wat gedaan om kleinere woonvormen te organiseren. Het is waar dat er nog veel grote instellingen bestaan, maar in veel gevallen zijn die alleen nog een administratieve koepel voor veel verschillende kleinere leefeenheden. De geesten zijn de laatste jaren duidelijk gerijpt.'
'Toch wordt er nog altijd te veel gedacht vanuit wat organisaties denken dat mogelijk is, in plaats van te focussen op de ondersteuningsnoden van het individu. We kijken uit naar het werk van de veranderingsmanager die minister Vandeurzen heeft aangesteld!'