Handblad
Filosofie van het open huis
Hoe kijkt een instelling eigenlijk tegen zijn vrijwilligers aan en hoe gaat ze er precies mee om? Wat vindt een organisatie positief of juist moeilijk aan vijwilligerswerk? We staken ons licht op bij Jean Hendrikx, algemeen directeur van de instelling Ago in Borgloon.
Ago is een instelling voor mensen met een lichte tot zware mentale handicap. Op drie locaties dicht bij het centrum van Borgloon zorgt Ago voor hun behuizing (eventueel beschut of begeleid wonen) en hun dagtaken.
We hebben grosso modo twee soorten vrijwilligers', zegt Jean Hendrikx. 'Enerzijds zijn er de vrijwilligers. Zegt Jean Hendrikx. 'Enerzijds zijn er de vrijwilligers met organisatorische taken: logistiek en administratie. Administratief is dat voor ons de gemakkelijkste categorie want je kunt er heel duidelijke en sluitende afspraken mee maken over hun taken of het aantal uren dat ze eraan willen besteden. Daarnaast hebben we vrijwilligers die af en toe helpen bij uitstapjes, zich wat met onze mensen bezighouden bij hun dagelijkse activiteiten of gewoon af en toe een babbeltje met hen slaan. Het kunnen familieleden zijn of mensen die speciaal gemotiveerd zijn, maar vaak gaat het gewoon om buren die een praatje komen maken en meehelpen.'
'Het belang van die tweede soort vrijwilligers is niet te onderschatten. Van bij het begin in 1981 was jet p,ze bedpemo,g pù p,ze ùe,se, ùet ee, jadoca^zpveem ùpegemokl te o,tgrere, o, de biirt. Ze gaan naar de bakker en de kruidenier zoals iedereen, eventueel onder begeleiding. Zo raken ze aan de buurt gewoon en de buurt aan hen. Ago hanteert ook de filosofie van het open huis. Niet dat de deur hier platgelopen wordt maar iedereen uit de buurt is welkom. En dan is het natuurlijk erg mooi dat buurtbewoners zich werkelijk inzetten voor onze mensen en een deel van hun vrije tijd gebruiken om ze te helpen - als ze dat willen, natuurlijk.'
Spontaan
Wat ik erg belangrijk vind, is dat die hulp spontaan gebeurt én in samenwerking met onze opvoeders. De maatschappij heeft de plicht om voor mensen met een mentale handicap te zorgen en vrijwillgers mogen die taak niet overnemen: We moeten er geen tweede soort professionelen van maken. Maar ze kunnen onze mensen wel heel wat bieden boven op de taken van de opvoeders. Al was het maar omdat ze meegaan en een rolstoel helpen duwen, als ze er niet waren, zou de opvoeder de deur niet uit kunnen voor een wandelingetje.'
In totaal telt Ago ongeveer 25 'vaste' niet-administratieve vrijwilligers voor 100 mensen met een handicap. 'Maar bij speciale gelegenheden, bijvoorbeeld een feest, kan dat snel oplopen tot 100 vrijwilligers.' Dat zijn al forse aantallen en daarom wil Jean Hendrikx de komende jaren een en wat strakker regelen. 'Net als de rest van onze werking is onze vrijwilligerswerking kleinschalig en spontaan begonnen. Die spontaniteit willen we behouden: het is niet de bedoeling dat het hier een hele papierwinkel wordt die de drempel voor vrijwilligerswerk verhoogt. Maar we willen wel duidelijker regels voor bijvoorbeeld de intake of de begeleiding van een vrijwilliger. Die wil immers ook weten waar hij aan toe is, hoe een en ander het best verloopt en hoe de taakverdeling met de opvoeders eruitziet.'