Handblad
Een hele omwentelling
Vanaf 1 januari 2002 treedt de nieuwe reglementering inzake individuele materiële bijstand (IMB) in werking. Die Reglementering betekent een grondige wijziging van de manier warop hulpmiddelen worden toegekend. ’Het systeem is een stuk soepeler dan vroeger en en de gebruiker krijgt meer keuzevrijheid’, zeggen Evert Wuyts en Bart Michielsen van het Vlaams Fonds. Aanvragen van voor 1 januari 2002 worden wel nog behandeld volgens het bestaande systeem.
De basis van het nieuwe systeen is dat de hulpmiddelen niet alleen per functiedoemein maar ook per handicap worden ingedeeld. Vroeger werden de hulpmiddelen alleen ingedeeld per functiedomein’, zeggen Evert Wuyts en Bart Michielsen. ’Je had onder meer het domein communicatie-instrumenten, waar dan zowel instrumenten voor blinden als voor doven in zaten. Nu heb je een lijst van hulpmiddelen die geschikt zijn voor doven. Dat is in elk geval een stuk duidelijker.’
Meer vrijheid en verantwoordelijkheid
De nieuwe indeling is er niet zomaar gekomen. Het is de bedoeling dat de gebruikiers een zekere vrijheid krijgen om het toegekende budget zelf te gaan beheren. Ze kunnen binnen hun budget autonoom bepalen welk type van toegewezen artikelen ze zich uiteindelijk aanschaffen. ’Wie vroeger een budget voor een verzorgingsbed kreeg en een goedkoper model nam, kon niet genieten van dat uitgespaarde geld - en wie een duurder model wilde omdat dat beter aansloot bij zijn handicap, kon niet boven het toegekende bedrag gaan.’
Nu is dat wel mogelijk: de gebruiker krijgt een bedrag toegekend voor een aantal hulpmiddelen en kan zelf kiezen voor bijvoorbeeld een tweedehands model verzorgingsbed, om dan het uitgespaarde bedrag te spenderen aan een ander hulpmiddel op de lijst. De enige voorwaarde is dat het andere hulpmiddel binnen een toegewezen functiedomein valt. Bovendien kunnen hulpmiddelen voortaan zonder beperking worden aangekocht bij buitenlandse leveranciers (binnen Europa).
De nieuwe vrijheid brengt ook verantwoordelijkheden mee: Het budget wordt voor vier jaar toegekend en de bovengrens ligt wel degelijk vast. Wie zijn budget aan hulpmiddelen besteedt die achteraf niet blijven te voldoen, kan niet zomaar een verhoging krijgen. ’Daarom wordt ook de rol van de multidisciplinaire teams versterkt’, zeggen Evert Wuyts en Bart Michielsen. Zij moeten ten eerste de aanvraag van de gebruiker opstellen en motiveren welke hulmpiddelen nodig zijn. Maar ze zijn er ook om de gebruiker te adviseren bij de aankoop van de hulpmiddelen. En zelf kunnen ze bij twijfel in heel gespecialiseerde gevallen beroep doen op het Kennis- en Ondersteuningscentrum bij het Vlaams FOnds en eventueel op een expert inzake hulpmiddelen. ’Met andere woorden: de gebruiker krijgt meer vrijheid maar kan altijd terugvallen op gespecialiseerde hulp.
De nieuwe indeling in lijsten en de mogelijkheid van eigen budgetbeheer zijn de meest in het oog springende vernieuwingen van de IMB-wet, maar ze zijn zeker niet de enige. Ook de papperaserij die de meeste aanvragen voor hulpmiddelen tot nu toe overwoekerde, wordt grotendeels afgeschaft. Veel attesten die tot nu toe verplicht waren, vallen weg. En de lijst met hulpmiddelen wordt vortaan regelmatig geactualiseerd: om de zes maanden wordt een nieuwe versie opgesteld. Zo houdt hij gelijke tred met de technologische vernieuwingen en evoluties in de zorgsector.