Opstarten en uitbreiden

De Vlaamse regering keurde op 17 november 2006 het besluit over geïntegreerde woonprojecten voor personen met een handicap goed.
Bij het begin van de gehandicaptenzorg in Vlaanderen kreeg je ofwel 24 uur op 24 begeleiding, ofwel niets. Geleidelijk is dat aanbod gevarieerder geworden. Het huidige aanbod woonvormen en dagbesteding is nog te weinig gedifferentieerd om de gepaste zorg mogelijk te maken.

Geïntegreerd wonen geeft voorzieningen de kans om personen met een zwaardere zorgbehoefte te huisvesten in inclusieve woonprojecten, waarbij de persoon met een handicap zelf instaat voor zijn woon- en leefkosten. Hierdoor kan de voorziening beter ingaan op de concrete vraag van de personen met een handicap.

Steeds meer pleiten personen met een handicap en hun ouders voor inclusieve opvang. Integratie en participatie starten immers met een zo normaal mogelijke leef- en woonsituatie. Personen met een handicap willen meer impact op hun dagelijks leven, meer privacy,... De opvang in aparte groepsaccommodatie, duidelijk afgescheiden van de samenleving, vormen hiervoor een rem. Het principe van inclusie is beter te realiseren via kleine, geïntegreerde woonunits.

Voorzieningen zijn reeds een hele tijd vragende partij om soepeler te kunnen samenwerken met sociale huisvestingsmaatschappijen. De regelgeving geïntegreerde woonprojecten biedt de ruimte om dergelijke samenwerking op te zetten, waarbij de voorziening instaat voor de zorg en begeleiding, en de huisvesting wordt voorzien door de huisvestingsmaatschappij.

Er zijn momenteel 91 plaatsen geïntegreerd wonen erkend.

In het kader van de deregulering werd er voor gekozen de doelgroep van de personen met een handicap die in aanmerking komen voor het project geïntegreerd wonen uit te breiden. Hierdoor ontstaat echter een zeer gedifferentieerde cliëntenpopulatie in tegenstelling tot de huidige homogeen samengestelde doelgroepen van beschermd wonen en het project geïntegreerd wonen. De nieuwe doelgroep van het ééngemaakte ondersteuningsaanbod maakt het noodzakelijk een gedifferentieerd ondersteuningsaanbod met bijhorende personeelsomkadering en werkingssubsidie te voorzien.

In een volgende stap zal er in 2009 gestreefd worden naar een samenvoeging van de regelgevingen beschermd en geïntegreerd wonen. Dit geeft de kans om een stap verder te zetten in het implementeren van een aantal aspecten van de zorgvernieuwing op het terrein.

De grote differentiatie in doelgroep zal het nodig maken dat het personeelskader wordt afgestemd op de zorgzwaarte van de werkelijk opgenomen personen met een handicap. Deze gedifferentieerde personeelstoewijzing is een eerste toepassing van de principes en resultaten van zorggradatie.

Dergelijke differentiatie staat of valt met een inschalinginstrument. Dit BVR geeft de kans om het inschalingsinstrument, dat momenteel wordt uitgewerkt en getest, ook in zijn resultaten te toetsen op het terrein en desgevallend verder te verbeteren.

Zoals nu reeds in beschermd en geïntegreerd wonen zijn de middelen voor dagbesteding en woonbegeleiding losgekoppeld, en kan eventueel alleen woonbegeleiding geboden worden. Ook dit sluit aan bij de idee ontwikkeld binnen de zorggradatie, waarbij wonen en dagbesteding niet langer aan elkaar gekoppeld moeten blijven en meer zorg op maat kan geboden worden.

Ook de regels voor soepele personeelsinzet, zoals reeds ontwikkeld binnen de huidige regelgeving geïntegreerd wonen, zal worden verder gezet. Hierbij wordt er geen personeelskader toegekend op basis van functies, maar wel op basis van een equivalent aan personeelspunten. De voorziening kiest zelf hoe zij dit invullen, waarbij de hogere kwalificaties meer puntengewicht hebben dan de lagere. Op deze manier kan de beschikbare personeelsinzet maximaal afgestemd op de behoeften van de betrokken units.

Alhoewel dergelijk subsidiesysteem in theorie ook in andere settings kan worden toegepast, blijft het de ambitie van geïntegreerd wonen om toch zoveel mogelijk inclusieve woonprojecten te realiseren, al zal omwille van de doelgroep mogelijk soepeler moeten opgesprongen worden met een maximumcapaciteit.