Handblad
Beter Bouwen
Welke subsidies kunt u krijgen om uw woning aan te passen? En hoe kunt u de aanpassingen beperken?
Als iemand door bijvoorbeeld een ongeval een handicap krijgt, moet zijn of haar huis vaak drastisch worden omgebouwd. Voor dergelijke verbouwingen verleent het Vlaams Fonds onder bepaalde voorwaarden subsidies. Maar veel aanpassingen kunnen ook worden vermeden door van bij de nieuwbouw de principes van 'levenslang wonen' toe te passen, waarbij een huis met enkele relatief eenvoudige en goedkope ingrepen een stuk toegankelijker, veiliger en comfortabeler wordt voor iedereen.
Subsidies waarvoor?
Verbouwen. Voor het ombouwen van een woning om ze aan een handicap aan te passen, verleent het Vlaams Fonds onder bepaalde voorwaarden subsidies van maximum 343 179 frank. Die bedragen worden verhoogd met 92 916 frank per extra gezinslid met een handicap en met 5 261 frank voor andere gezinsleden.
De belangrijkste subsidievoorwaarden zijn de volgende.
- De ernst van de handicap moet de aanpassing rechtvaardigen. Of dat het geval is, wordt vooral beslist op basis van het multidisciplinair verslag.
- De persoon met een handicap (of zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger) moet eigenaar zijn van de woning of een geregistreerd huurcontract hebben van lange duur.
- De meerkost tegenover een gewone woning (voor nieuwbouw) of de gemaakte kosten moeten worden bewezen.
- Voor verbouwingen moet u bewijzen dat u geen aanpassings-, verbeterings- of renovatiepremie heeft kunnen krijgen. De premie van het Vlaams Fonds is namelijk 'residuair': ze wordt pas toegekend als alle andere middelen zijn uitgeput.
Verhuis. Als u verhuist uit een woning waarvoor u al een (ver)bouwsubsidie van het Vlaams Fonds hebt gekregen, kunt u toch nog een subsidie krijgen voor de woning waar u heen gaat. Dat is altijd het geval als u:
- de ouderlijke woning verlaat om zelfstandig te gaan leven,
- van arbeidsplaats verandert en de afstand tussen uw vroegere woning en de arbeidsplaats de verhuis rechtvaardigt.
In de andere gevallen kunt u een subsidie verkrijgen als u de maximum subsidiebedragen voor uw vorige huis nog niet hebt overschreden.
Uitrusting. Uiteraard komt het Vlaams Fonds ook tussen in hulpmiddelen of uitrusting die niet tot de verbouwing op zich worden gerekend: een lift of traplift, of aanvullende uitrusting zoals een garagepoortopener, een badzit of een automatische deuropener.
Zware kosten niet altijd nodig
Het zal altijd nodig zijn om bepaalde woningen aan te passen aan personen met een handicap. Maar veel aanpassingen moeten ook gebeuren omdat de meeste woningen worden gebouwd met het oog op mobiele mensen, terwijl de groep van minder mobiele mensen groter is dan je op het eerste gezicht zou denken. Mensen met een handicap, senioren, moeders met een kinderwagen, kinderen zelf: ze kunnen flink hinder ondervinden in een 'gewone' woning met veel niveauverschillen en slecht doordachte overgangen van de ene ruimte naar de andere.
Het concept Levenslang Wonen houdt ook rekening met minder mobiele mensen. Met enkele relatief eenvoudige richtlijnen voor de bouw van een huis kan een architect de woning een veel langere gebruiksduur geven zonder dat achteraf, als iemand in de familie slechter te been wordt bijvoorbeeld, dure aanpassingen nodig zijn. Een 'Levenslange Woning' is toegankelijk, veilig en comfortabel voor iedereen, ongeacht leeftijd of lichamelijke beperkingen.
Criteria
De ontwerpgids Levenslang Wonen van de Vlaamse overheid zet een aantal criteria voor een dergelijke woning op een rijtje. Sommige daarvan zijn basiscriteria, zoals het criterium dat leefkamer, keuken, slaapkamer, badkamer en toilet samen minimum 45 vierkante meter vloeroppervlak moeten beslaan. Andere criteria zijn eerder richtinggevend. Tot de basiscriteria behoren onder meer de volgende punten.
- De woning moet minimale niveauverschillen hebben en heeft het liefst geen drempels.
- De deuren zijn breder dan normaal, zodat er makkelijk een rolstoel kan passeren. De toegang tot die deuren wordt niet belemmerd door bijvoorbeeld een slecht geplaatste radiator.
- In de leefruimte of de zithoek moet de afstand tussen muur en tafelpoten voldoende groot zijn voor een rolstoel.
- In de keuken moeten onder meer de kookplaten onderrijdbaar zijn. Hetzelfde geldt voor de wastafel in de badkamer.
- Klinken en schakelaars moeten ook vanuit een rolstoel goed bereikbaar zijn.
Door dergelijke tips en criteria in het bouwplan toe te passen, kan al heel wat ellende worden vermeden - met nauwelijks extra kosten tegenover een 'normale' woning. En de rompslomp van latere aanpassingen wordt tot een minimum beperkt.
Info?
De ontwerpgids Levenslang Wonen is gratis verkrijgbaar via de Vlaamse Infolijn, op tel. 0800-3 02 01 (gratis nummer, elke werkdag van 9 tot 19 uur).
In Vlaanderen bestaan twee instellingen die u advies kunnen geven over de toegankelijkheid van uw woning of mogelijke aanpassingen.
Vzw Integratieproject voor Personen met een Handicap (IPW)
Lodewijk De Meesterstraat 118
9100 Sint-Niklaas
Tel.: 03-776 10 59
Fax: 03-766 13 21
Vzw Toegankelijkheidsbureau
Koorstraat 1
3510 Hasselt-Kermt
Tel.: 011-87 41 38
Fax: 011-87 41 39
Als iemand door bijvoorbeeld een ongeval een handicap krijgt, moet zijn of haar huis vaak drastisch worden omgebouwd. Voor dergelijke verbouwingen verleent het Vlaams Fonds onder bepaalde voorwaarden subsidies. Maar veel aanpassingen kunnen ook worden vermeden door van bij de nieuwbouw de principes van 'levenslang wonen' toe te passen, waarbij een huis met enkele relatief eenvoudige en goedkope ingrepen een stuk toegankelijker, veiliger en comfortabeler wordt voor iedereen.
Subsidies waarvoor?
Verbouwen. Voor het ombouwen van een woning om ze aan een handicap aan te passen, verleent het Vlaams Fonds onder bepaalde voorwaarden subsidies van maximum 343 179 frank. Die bedragen worden verhoogd met 92 916 frank per extra gezinslid met een handicap en met 5 261 frank voor andere gezinsleden.
De belangrijkste subsidievoorwaarden zijn de volgende.
- De ernst van de handicap moet de aanpassing rechtvaardigen. Of dat het geval is, wordt vooral beslist op basis van het multidisciplinair verslag.
- De persoon met een handicap (of zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger) moet eigenaar zijn van de woning of een geregistreerd huurcontract hebben van lange duur.
- De meerkost tegenover een gewone woning (voor nieuwbouw) of de gemaakte kosten moeten worden bewezen.
- Voor verbouwingen moet u bewijzen dat u geen aanpassings-, verbeterings- of renovatiepremie heeft kunnen krijgen. De premie van het Vlaams Fonds is namelijk 'residuair': ze wordt pas toegekend als alle andere middelen zijn uitgeput.
Verhuis. Als u verhuist uit een woning waarvoor u al een (ver)bouwsubsidie van het Vlaams Fonds hebt gekregen, kunt u toch nog een subsidie krijgen voor de woning waar u heen gaat. Dat is altijd het geval als u:
- de ouderlijke woning verlaat om zelfstandig te gaan leven,
- van arbeidsplaats verandert en de afstand tussen uw vroegere woning en de arbeidsplaats de verhuis rechtvaardigt.
In de andere gevallen kunt u een subsidie verkrijgen als u de maximum subsidiebedragen voor uw vorige huis nog niet hebt overschreden.
Uitrusting. Uiteraard komt het Vlaams Fonds ook tussen in hulpmiddelen of uitrusting die niet tot de verbouwing op zich worden gerekend: een lift of traplift, of aanvullende uitrusting zoals een garagepoortopener, een badzit of een automatische deuropener.
Zware kosten niet altijd nodig
Het zal altijd nodig zijn om bepaalde woningen aan te passen aan personen met een handicap. Maar veel aanpassingen moeten ook gebeuren omdat de meeste woningen worden gebouwd met het oog op mobiele mensen, terwijl de groep van minder mobiele mensen groter is dan je op het eerste gezicht zou denken. Mensen met een handicap, senioren, moeders met een kinderwagen, kinderen zelf: ze kunnen flink hinder ondervinden in een 'gewone' woning met veel niveauverschillen en slecht doordachte overgangen van de ene ruimte naar de andere.
Het concept Levenslang Wonen houdt ook rekening met minder mobiele mensen. Met enkele relatief eenvoudige richtlijnen voor de bouw van een huis kan een architect de woning een veel langere gebruiksduur geven zonder dat achteraf, als iemand in de familie slechter te been wordt bijvoorbeeld, dure aanpassingen nodig zijn. Een 'Levenslange Woning' is toegankelijk, veilig en comfortabel voor iedereen, ongeacht leeftijd of lichamelijke beperkingen.
Criteria
De ontwerpgids Levenslang Wonen van de Vlaamse overheid zet een aantal criteria voor een dergelijke woning op een rijtje. Sommige daarvan zijn basiscriteria, zoals het criterium dat leefkamer, keuken, slaapkamer, badkamer en toilet samen minimum 45 vierkante meter vloeroppervlak moeten beslaan. Andere criteria zijn eerder richtinggevend. Tot de basiscriteria behoren onder meer de volgende punten.
- De woning moet minimale niveauverschillen hebben en heeft het liefst geen drempels.
- De deuren zijn breder dan normaal, zodat er makkelijk een rolstoel kan passeren. De toegang tot die deuren wordt niet belemmerd door bijvoorbeeld een slecht geplaatste radiator.
- In de leefruimte of de zithoek moet de afstand tussen muur en tafelpoten voldoende groot zijn voor een rolstoel.
- In de keuken moeten onder meer de kookplaten onderrijdbaar zijn. Hetzelfde geldt voor de wastafel in de badkamer.
- Klinken en schakelaars moeten ook vanuit een rolstoel goed bereikbaar zijn.
Door dergelijke tips en criteria in het bouwplan toe te passen, kan al heel wat ellende worden vermeden - met nauwelijks extra kosten tegenover een 'normale' woning. En de rompslomp van latere aanpassingen wordt tot een minimum beperkt.
Info?
De ontwerpgids Levenslang Wonen is gratis verkrijgbaar via de Vlaamse Infolijn, op tel. 0800-3 02 01 (gratis nummer, elke werkdag van 9 tot 19 uur).
In Vlaanderen bestaan twee instellingen die u advies kunnen geven over de toegankelijkheid van uw woning of mogelijke aanpassingen.
Vzw Integratieproject voor Personen met een Handicap (IPW)
Lodewijk De Meesterstraat 118
9100 Sint-Niklaas
Tel.: 03-776 10 59
Fax: 03-766 13 21
Vzw Toegankelijkheidsbureau
Koorstraat 1
3510 Hasselt-Kermt
Tel.: 011-87 41 38
Fax: 011-87 41 39