Handblad

Het Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap heeft heel wat verschillende taken. Wat zijn die activiteiten, hoe zit het Vlaams Fonds precies in elkaar en hoe vind je er je weg in terug? Een kort overzicht.

Samengevat verzorgt het Vlaams Fonds drie soorten dienstverlening voor personen met een handicap: Individuele Materiële Bijstand, Opleiding & Tewerkstelling, en Zorg. Binnen die drie 'dienstverleningsblokken' wordt nog eens een onderscheid gemaakt tussen individuele en collectieve diensten.


- 'Collectieve diensten' zijn de subsidies en erkenningen die het Vlaams Fonds toekent aan bepaalde instellingen. De klanten van die instellingen hebben niet rechtstreeks te maken met het Vlaams Fonds, maar ze moeten wel ingeschreven zijn om er gratis gebruik van te kunnen maken. De hele Zorgsector en een deel van de sector Tewerkstelling en Opleiding is voor het Vlaams Fonds een collectieve activiteit.
- Via 'individuele diensten' treedt het Vlaams Fonds direct in contact met zijn klanten. Zo kent het bijvoorbeeld rechtstreeks tegemoetkomingen voor individuele en materiële bijstand toe. In de sector Tewerkstelling en Opleiding heeft het Vlaams Fonds naast collectieve activiteiten ook individuele diensten, zoals bijvoorbeeld de tegemoetkoming die een werknemer kan verkrijgen voor de aanpassing van een arbeidspost.

Individuele materiële bijstand

Om de sociale integratie van een persoon met een handicap te bevorderen, kan het Vlaams Fonds tussenkomen in de kosten van hulpmiddelen, aanpassingen of bijstand. Zo kan iemand met een handicap een tegemoetkoming aanvragen voor de aanpassing aan arbeidsgereedschap of voor de aanpassing van een huis (bijvoorbeeld voor een beter toegankelijk toilet). Een dove of slechthorende kan een tegemoetkoming aanvragen om een doventolk te betalen. En uiteraard kan het Vlaams Fonds ook de aankoop van allerlei hulpmiddelen subsidiëren, van rolstoelen over braillepapier tot spraaksynthesizers.

Opleiding en tewerkstelling

Het Vlaams Fonds wil personen met een handicap maximale tewerkstellingskansen bieden. Daarom subsidieert het bijvoorbeeld een aantal beschutte werkplaatsen. Maar vaak kunnen mensen met een handicap ook in het reguliere arbeidscircuit terecht. Het Vlaams Fonds geeft graag advies rond iemands studie en beroepskeuze, komt in bepaalde gevallen tussen voor de kosten van studiemateriaal of de aanpassing van arbeidsposten, en springt eventueel ook bij voor het inschrijvingsgeld van een cursus.

Wie bij het Vlaams Fonds is ingeschreven, kan voorts een beroep doen op Centra voor Beroepsopleiding (CBO), opleidingen van de VDAB of de diensten voor Arbeidstrajectbemiddeling (ATB). Dergelijke ATB-diensten stippelen een planmatig en fasegewijs traject uit om personen met een handicap naar een geschikte plaats op de arbeidsmarkt te begeleiden.

Zorg

De derde pijler van de Vlaams Fonds dienstverlening is de Zorgsector. Hier erkent en subsidieert het Vlaams Fonds een waaier van instellingen en diensten die de verzorging van mensen met een handicap op zich nemen. Het gaat hier bijvoorbeeld om tehuizen of semi-internaten, maar ook om systemen waarin personen met een handicap volledig of gedeeltelijk zelfstandig blijven wonen: diensten voor thuisbegeleiding, tehuizen voor kortverblijf of diensten voor begeleid, beschermd of zelfstandig wonen.

Inschrijven

Om zijn klanten beter en sneller te kunnen bedienen, heeft het Vlaams Fonds zijn werking gedecentraliseerd. Alle contacten die een klant met het Vlaams Fonds heeft, lopen dus in principe via de Provinciale Afdelingen.

Om in te schrijven bij het Vlaams Fonds, dient u het zogenaamde formulier A.001 in bij de Provinciale Afdeling. Daarna behandelt een multidisciplinair team uw aanvraag en stelt het een multidisciplinair rapport op met alle gegevens over uw handicap en uw zorgvraag (A.002).

- Voor individuele voorzieningen wordt de aanvraag geëvalueerd door de Provinciale Evaluatiecommissie (PEC) en de Provinciale Afdeling zelf. U krijgt een brief die u meedeelt of de zorgvraag wordt toegekend en zo ja, hoe groot het toegekende bedrag is.
- Voor de collectieve diensten fungeert een positieve beslissing van het PEC als een toegangsticket voor de instelling of dienst waarvoor u een aanvraag hebt ingediend.
In beide gevallen kunt u uiteraard beroep aantekenen of een heroverweging aanvragen als u de beslissing van het Vlaams Fonds onterecht vindt. En als u eenmaal ingeschreven bent bij het Vlaams Fonds, kunnen uw volgende zorgvragen een stuk vlotter worden behandeld.

De andere spelers

Het Vlaams Fonds is niet de enige instelling waarmee personen met een handicap in Vlaanderen te maken krijgen. Het heeft, zoals dat heet, een 'residuaire bevoegdheid': het Vlaams Fonds verleent alleen steun voor zaken waar u nergens anders voor terechtkunt.

In grote lijnen zijn er vier (federale en regionale) instellingen die elk hun deel van de dienstverlening verzorgen.

- Het Vlaams Fonds zelf verzekert de zorg en de tewerkstelling voor langdurig gehandicapten. Zowel zintuiglijke, lichamelijke, mentale als psychische handicaps komen in aanmerking.
- Het RIZIV (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering) staat in voor de revalidatie van mensen met een (tijdelijke) handicap.
- Het departement Onderwijs organiseert het Buitengewoon Onderwijs.
- Het federale Ministerie van Sociale Zaken is bevoegd voor de inkomens van mensen met een handicap (integratietegemoetkomingen, inkomensvervangende tegemoetkomingen).