Nieuwe zorgprojecten

Alle indicatoren wijzen erop dat de zorgvraag zal blijven stijgen, wat duidelijk blijkt uit de meerjarenanalyse van het VAPH. Tegen de actuele, moeilijke economische achtergrond betekent dit dat er meer vragen op het VAPH afkomen dan de diensten en voorzieningen met hun huidige capaciteit aankunnen. Dat geldt overigens ook voor het PAB. Het beleid zal dus ofwel nog meer prioriteiten moeten stellen, ofwel meer middelen voorzien, of nog creatiever ondersteuningsvormen bedenken. Een optie voor dat laatste is proberen meer te halen uit de bestaande middelen. Dit zou kunnen door bijvoorbeeld in te zetten op een betere preventie, een goede persoonlijke toekomstplanning voor personen met een handicap, of  meer thuisbegeleiding en begeleid wonen.

De zorgbemiddeling is een van de sturende processen in de zorgregie. Dat proces sluit aan op de noodzaak om prioriteiten te stellen en zal verder worden uitgebouwd. Het doel is met de beschikbare middelen zoveel mogelijk personen een bij hun zorgvraag passend aanbod te kunnen doen. Daarbij moeten de personen in de meest behartenswaardige situaties eerst worden geholpen.

Na de registratie van een zorgvraag in de CRZ-databank start het bemiddelingsproces tussen de contactpersoon en de voorzieningen met open plaatsen. Hierbij zijn soms een aantal formele bemiddelingsvergaderingen nodig, met name voor die gevallen waarvoor de normale in- en uitstroom niet blijkt te werken. In dergelijke vergaderingen kan de vraag van de persoon met een handicap het statuut 'knelpuntdossier' krijgen, wat voorrang inhoudt op de wachtlijst. Op die manier weten de voorzieningen wie prioritair naar een aanbod moet worden toegeleid. De prioriteiten op de zorgbemiddelingsvergaderingen worden enerzijds bepaald door de urgentiecode, die de dringendheid van een vraag weergeeft, en anderzijds door de contactpersoon. In de toekomst moet de groep personen met de hoogste zorgnood nog beter kunnen gedefinieerd worden.

Zorgbemiddeling is in hoge mate een intermenselijk proces. In de CRZ-databank staan de zorgvragen geregistreerd en ook de open plaatsen in de voorzieningen. De contactpersoon geeft de zorgvragers op die voor de open plaatsen in aanmerking komen. Dan gaan de contactpersoon, de zorgvrager en de voorziening een dialoog aan om te bekijken of het aanbod past bij de vraag. Vanuit het VAPH is er per provincie een coördinator zorgregie aanwezig op de zorgbemiddelings- en planningsvergaderingen. De planningsvergaderingen hebben dan weer als doel de organisatie van de zorg te bekijken en aan te geven waar de mogelijke accenten voor het uitbreidingsbeleid bij voorkeur moeten komen te liggen.

Momenteel zijn er twee basiscriteria voor de prioriteitstelling: de urgentiecode en de wachttijd. Die bieden echter geen oplossing voor personen die plots in een onvoorziene, uiterst dringende situatie terechtkomen. Om aan die vragen tegemoet te komen, werd het 'protocol noodsituatie' ontwikkeld. Daarmee kunnen zorgvragers zes tot tien weken ondersteuning genieten, los van de bestaande capaciteit van een dienst of voorziening. Die ondersteuning kan zowel ambulant zijn, semi-residentieel, residentieel of een combinatie daarvan.
Er is een procedure uitgewerkt waarbij dan de contactpersoon bij de CRZ een aanvraag kan indienen bij het VAPH om de nodige middelen te bekomen. In elke regio zijn de voorzieningen met een dergelijk aanbod opgelijst. Is er na tien weken nog geen permanente oplossing gevonden, dan kan de aanvraag heel snel de status 'knelpuntdossier' toegekend krijgen. Dit impliceert dan weer prioriteit op de wachtlijst.

De volgende situatie is een voorbeeld van noodsituatie: een persoon van middelbare leeftijd met een verstandelijke handicap gaat naar een dagcentrum en wordt door een alleenstaande ouder verzorgd. Komt die verzorgende ouder plots te overlijden, dan is een onmiddellijk zorgaanbod noodzakelijk, met prioriteit voor een openstaande plaats.

Leidt de toekenning van de status 'knelpuntdossier' evenmin tot een goede oplossing, dan kan sinds eind 2008 een persoonsvolgend budget (PVB) een uitweg bieden. Zo'n budget laat toe tot oplossingen op maat van de zorgvraag te komen. Het PVB geldt zowel voor knelpuntdossiers van langwachtenden als voor knelpuntdossiers die uit noodsituaties ontstaan.

Het budget kan ingezet worden om een ondersteuningsplan op te stellen, waardoor de persoon met een handicap heel concreet aan de slag kan om begeleiding te krijgen, van woonvormen tot activiteiten in leefgroepen. De participerende voorziening kan hiertoe samenwerken met andere voorzieningen, zowel binnen het VAPH als buiten het VAPH, om zo de gewenste zorg op maat te realiseren.

Wenst u meer informatie over het project Zorgregie dan wat u op deze pagina's kunt lezen, dan kunt u een aantal aanverwante documenten raadplegen. Hebt u een formulier met betrekking tot Zorgregie nodig, ga dan naar aanverwante formulieren.