Decubituspreventie bij liggen

Wat is decubitus?

Decubitus is een ernstig letsel van de huid en de onderliggende weefsels, meestal ter hoogte van een botuitsteeksel, bijvoorbeeld de hielen, het staartbeen, de heupen of de enkels. Het wordt veroorzaakt door langdurige druk- of schuifkrachten. Decubitus komt vooral voor bij immobiele personen die lang in eenzelfde houding zitten of liggen.

Wat is decubitus?

Decubitus is een ernstig letsel van de huid en de onderliggende weefsels, meestal ter hoogte van een botuitsteeksel, bijvoorbeeld de hielen, het staartbeen, de heupen of de enkels. Het wordt veroorzaakt door langdurige druk- of schuifkrachten. Decubitus komt vooral voor bij immobiele personen die lang in eenzelfde houding zitten of liggen.

Hoe kunt u decubitus voorkomen?

Het European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) coördineert op Europees niveau de decubituspreventie en geeft onderstaande aanbevelingen.

  • Beoordeel de huid regelmatig.
  • Verander regelmatig van lichaamshouding.
  • Gebruik materiaal dat de druk vermindert.
  • Zorg voor een gezonde voeding.

Beoordeel de huid regelmatig

De huid beoordeelt u door decubitusgevoelige plaatsen dagelijks te controleren op niet-wegdrukbare roodheid. Dat kunt u doen door er met een vinger of een drukglaasje op te drukken en na te gaan of u de roodheid wit kunt drukken. Blijft de huid rood, beperk dan de duur dat de persoon op de roodheid zit of ligt.

Verander regelmatig van lichaamshouding

Probeer zowel in zit als in lig regelmatig van houding te wisselen. Ook kleine veranderingen in lichaamshouding helpen om drukpunten en decubitusletsels te voorkomen. Gebruik hulpmiddelen zoals een glijlaken om immobiele personen te herpositioneren. Vermijd daarbij trekken en schuiven. Bepaal de frequentie van de wisselhouding op basis van de status van de huid, de activiteit of mobiliteit, de medische conditie, het zorgplan, het comfort en de gebruikte anti-decubitusmaterialen (antidecubituszitkussen en -matras). In een wisselligschema wordt het best zoveel mogelijk ruglig ingebouwd en zo weinig mogelijk zijlig omdat zijlig de meeste druk geeft. In ruglig geeft de semi-fowlerhouding in 30° de minste druk- en schuifkrachten. In zijlig is dat de 30°-zijlig.

Gebruik materiaal dat de druk vermindert

Zorg in zit en lig voor een zo volledig mogelijke ondersteuning. Gebruik bij een verhoogd risico antidecubituszitkussens en -matrassen. Er zijn types die de druk verdelen, bijvoorbeeld statische antidecubitusmatrassen, en types die de duur van de druk verminderen, bijvoorbeeld wisseldrukmatrassen. Zorg daarbij dat de hielen altijd vrij liggen. Gebruik indien nodig een zwevende-hielenkussen. Blijf ook op anti-decubitusmateriaal regelmatig de houding wisselen en pas indien mogelijk wissellig toe. Gebruik voor een correcte zijlig een 30°-zijligkussen. Vermijd strakke lakens of oneffenheden. Beperk indien nodig de zitduur omdat de druk op het staartbeen in zit zeer groot is.

Statische antidecubitusmatrassen

Een statische antidecubitusmatras bestaat uit drukverdelende materialen (op het contactoppervlak met het lichaam), al dan niet op een kern van gewone foam, voorzien van een in twee richtingen rekbare beschermhoes of incontinentiehoes.

Wisseldrukmatrassen

Een wisseldrukmatras is een matras die bestaat uit met lucht gevulde cellen (buizen) met een diameter van minimaal 10 cm die afwisselend opgeblazen en leeggezogen worden. Een wisseldrukmatras is voorzien van een bijhorende pomp en,een in twee richtingen rekbare beschermhoes of incontinentiehoes.

Producten