Lezen

Hieronder vind je meer info over lezen met beperkingen in de bovenste ledematen en over lezen als blinde of slechtziende.

Lezen met beperkingen in de bovenste ledematen

Eenhandig lezen

Wie eenhandig moet lezen, kan niet tegelijkertijd lectuur vasthouden en erin bladeren. Eenvoudige hulpmiddelen om de lectuur te fixeren, kunnen daarbij helpen.

Hieronder vind je meer info over lezen met beperkingen in de bovenste ledematen en over lezen als blinde of slechtziende.

Lezen met beperkingen in de bovenste ledematen

Eenhandig lezen

Wie eenhandig moet lezen, kan niet tegelijkertijd lectuur vasthouden en erin bladeren. Eenvoudige hulpmiddelen om de lectuur te fixeren, kunnen daarbij helpen.

  • Een antislipmatje is vaak al voldoende om lectuur op zijn plaats te houden (zie antislipmateriaal).
  • Een boek- en papiersteun fixeert lectuur in de juiste leespositie.
  • Ook een aangepaste tafel of bureau met fixatietoebehoren houdt een boek op zijn plaats (zie meubilair).

Lezen met beperkingen in beide bovenste ledematen

Personen met beperkingen in beide bovenste ledematen hebben problemen om lectuur vast te houden en om de bladen om te slaan.

Om lectuur te fixeren, kan een goede zithouding in combinatie met een boek- en papiersteun of een aangepaste tafel of bureau met fixatietoebehoren (zie meubilair) in vele gevallen een oplossing zijn voor personen met arm- of handbeperkingen.

Voor een goede leeshouding moet het leesvlak tot op 30° t.o.v. de kijklijn gekanteld zijn. Ook bij meer achterovergekanteld zitten, geldt dat principe.

goede leeshouding

Liggend of halfliggend lezen

Wie halfliggend moet lezen, kan een boek- en papiersteun gebruiken waarvan het leesvlak omgekeerd kan worden of een kantelbare bedtafel (zie liggen).

Wie volledig plat moet liggen, kan ook met een prismabril (bril met spiegels) lezen.

Digitaal lezen of luisteren naar gesproken lectuur

Soms lukt het niet om met hulpmiddelen papieren lectuur te lezen, is het te vermoeiend, te omslachtig of niet aangenaam. Vaak is digitaal lezen of luisteren naar gesproken lectuur veel eenvoudiger en aangenamer.

Checklist

Aan de hand van een checklist kunnen alle elementen in kaart gebracht worden die van belang zijn om te komen tot de meest geschikte oplossing.

Lezen als blinde of slechtziende

Een lowvisiononderzoek is nodig om op basis van de restvisus en de evolutie van de oogaandoening het soort hulpmiddel te bepalen. Slechtziendheid kent veel variaties en is sterk afhankelijk van de persoon. Daarom is het de taak van experten zoals een revalidatieoogarts, een orthoptist en andere deskundige teamleden van een lowvisioncentrum om alle aspecten te onderzoeken en van daaruit het meest adequate hulpmiddel te adviseren.

Lectuur dichterbij brengen

Slechtzienden brengen vaak de tekst dicht bij hun ogen om te kunnen lezen. Aan een gewone tafel zitten ze dan erg voorovergebogen. Met een boek- en papiersteun of leesplank kun je de lectuur dichter bij de ogen brengen om zo een ergonomische houding aan te nemen.

Ook een tafel met kantelverstelling brengt de lectuur dichter bij de ogen.

Lectuur vergroten

Wie voldoende heeft aan een vergroting tot maximaal 14 keer, kan geholpen worden met een optisch vergrotingshulpmiddel of een loep.

Voor wie nood heeft aan meer vergroting, een hoger contrast, aangepaste kleuren ... kan een elektronisch vergrotingshulpmiddel, ook beeldschermloep genoemd, een oplossing zijn.

Lectuur laten voorlezen

Soms lukt het niet om met hulpmiddelen papieren lectuur te lezen, is het te vermoeiend, te omslachtig of niet aangenaam. Vaak is digitaal lezen of luisteren naar gesproken lectuur veel eenvoudiger en aangenamer.

krant

Alle kranten hebben tegenwoordig een webversie. Voor mensen met een leeshandicap laat de toegankelijkheid van deze onlinekranten meestal veel te wensen over. Vlotte navigatie ontbreekt en zonder speciale abonnementen kun je niet de volledige krant lezen.

Daaraan wordt dankzij de samenwerking tussen de Vlaamse Overheid (departement Cultuur), Kamelego vzw en Gopress (ondersteund door Mediargus) tegemoet gekomen. Zeven Vlaamse kranten zijn sinds 10 december 2013 in een toegankelijke digitale vorm beschikbaar: De Standaard, Het Nieuwsblad, Het Belang van Limburg, Het Laatste Nieuws, De Tijd en Gazet van Antwerpen.

Wat is een audiokrant?

Een audiokrant is een dagelijkse krant in daisyaudioformaat.

Om een audiokrant te maken, worden de digitale versies van de zeven kranten geconverteerd naar een computerstem in mp3-bestanden, voorzien van een daisynavigatiestructuur. Enkel reclame, overlijdensberichten, seintjes, kruiswoordraadsels, vacatures en nietredactionele extra bijlagen worden niet opgenomen.

De abonnee beluistert zijn krant op een daisyspeler, via daisysoftware op zijn computer of via www.anderslezen.be. Sinds 25 april ´14 is het ook mogelijk de kranten te lezen via smartphone of tablet.

De Anderslezen-app bestaat in een iOS- en een Androidversie. De app is gratis verkrijgbaar in de online-app-winkels van Apple en Google. De krant waarop de gebruiker een abonnement genomen heeft, is volledig dowloadbaar zodat ze ook zonder internet kan gelezen worden, bijvoorbeeld in de trein. De gebruikersinterface van de app is eenvoudig en toegankelijk.

De Standaard en Het Nieuwsblad zijn ook op cd verkrijgbaar. De verzending van de cd´s gebeurt via hetzelfde distributiekanaal als dat van de gedrukte kranten. Dat betekent dat de abonnee zijn krant op cd in principe elke ochtend voor acht uur ontvangt.

Een audiokrant is gericht naar personen met een visuele beperking die een uitgesproken voorkeur hebben om informatie via het gehoor op te nemen. Die lezers vinden een goed verstaanbare en aangenaam klinkende stem belangrijk. De synthetische voorleesstem wordt voortdurend geoptimaliseerd voor een aangename luisterervaring; de uitspraak van moeilijke en vreemde woorden wordt permanent verbeterd.

Een audiokrant kan ook gelezen worden met de Orion Webbox. Die Webbox kun je vergelijken met radio via internet, maar is specifiek gericht op personen met een visuele handicap. Met de Orion Webbox kun je naar radioprogramma´s luisteren en naar gesproken tijdschriften. Het toestel kan ook de ondertitels van sommige tv-programma´s van Nederlandse zenders voorlezen.

Een audiokrant kan ook door de abonnees via internet gedownload worden. In de vroege morgen is de krant beschikbaar. De lezer kan zijn krant dan opslaan op een geheugenkaartje en deze lezen met een pocketdaisyspeler of met een smartphone met daisysoftware.

Met een onlinedaisyspeler (te vergelijken met de Webbox) kan de krant gestreamed worden. In praktijk betekent dat dat de krant beluisterd wordt zoals men naar de radio luistert. Maar de gebruiker kan nu op elk moment stoppen en een andere rubriek kiezen dankzij de daisystructuur.

Wat is een digikrant?

Een digikrant is een digitale versie van de gekozen krant in een pure tekstversie van de redactionele inhoud.

Ook een digikrant wordt gemaakt door Kamelego. Een digikrant wordt elke nacht via email naar de abonnees verstuurd. Een digikrant heeft dezelfde inhoud als een audiokrant.

Een digikrant richt zich hoofdzakelijk tot personen met een visuele beperking met een grote informatiehonger die er niet tegenop zien veel tekst te verwerken via braille of synthetische spraak met eigen, lokale software. Die lezers hechten doorgaans minder belang aan een goed verstaanbare en aangenaam klinkende stem.

De abonnee leest zijn digikrant met speciale software op zijn computer. Die software presenteert de tekst in een aangepaste leesvorm. Dat kan vergroting, synthetische spraak of braille zijn.

Krant op maat

De krant op maat betekent dat de abonnee kan aangeven welke rubrieken uit de krant (bijv. voorpagina, binnen- buitenland, sportwereld, economie, cultuur ...) hij wenst te ontvangen en welke niet. Hij kan ook twee regio´s kiezen. Dat kan de downloadtijd aanzienlijk verkorten. Maar vooral vereenvoudigt dat de navigatie in de krant waardoor de lezer sneller die informatie vindt die hem interesseert.

Nog meer dan vroeger doorbladert hij de krant zoals een ziende krantenlezer. De krant op maat is een wereldprimeur.

Prijs

Om een Audiokrant of een digikrant te kunnen ontvangen, moet je een abonnement nemen. Een audiokrant kun je eerst uitproberen met een gratis demo-exemplaar of je kunt een gratis testweek aanvragen.

Een audiokrant en een digikrant kosten evenveel, maar de helft tot een derde minder dan de gedrukte versie. Je moet wel beschikken over een daisyspeler of een computer/smartphone/ tablet met daisysoftware. En, je kunt geen gebruik maken van allerlei promoties op bijvoorbeeld boeken en cd´s.

Producten