Zich verzorgen

Inrichting van de badkamer

De nodige ruimte in en de inrichting van een badkamer wordt bepaald door de activiteiten die er moeten uitgevoerd worden en de hulpmiddelen/verzorgers die daarbij ingezet worden.

In een badkamer bevinden zich minimaal een wastafel en een bad of douche. Soms is er zowel een douche als een bad en vaak is er ook een toilet in de badkamer. Af en toe staat er ook een wasmachine of een droogkast in de badkamer.

Inrichting van de badkamer

De nodige ruimte in en de inrichting van een badkamer wordt bepaald door de activiteiten die er moeten uitgevoerd worden en de hulpmiddelen/verzorgers die daarbij ingezet worden.

In een badkamer bevinden zich minimaal een wastafel en een bad of douche. Soms is er zowel een douche als een bad en vaak is er ook een toilet in de badkamer. Af en toe staat er ook een wasmachine of een droogkast in de badkamer.

Een bad neemt meer ruimte in dan een douche en is niet optimaal qua toegankelijkheid. Een vlakke douche is veel toegankelijker. Een bad heeft wel als voordeel dat het ontspant en soms pijnverzachting biedt.

Wanneer er weinig ruimte in de badkamer is, of de gebruiker zich moeilijk kan verplaatsen, kan een zwenkbare wastafel geplaatst worden. Die kan de gebruiker naar zich toetrekken, zodat hij zich niet moet verplaatsen. Als de wastafel niet in gebruik is kan ze tegen de wand geplaatst worden.

Een rolstoeltoegankelijk toilet dat geïntegreerd is in de badkamer biedt als voordelen dat de verzorging in één ruimte gecentraliseerd is en dat er minder transfers moeten uitgevoerd worden als er een tiltoestel of een douche-toilet(rol)stoel gebruikt wordt. Vaak is er in een badkamer ook meer circulatieruimte dan in een aparte toiletruimte. Zo kan een inloopdouche gebruikt worden als opstelruimte naast het toilet.

De deur van de badkamer moet naar buiten toe opendraaien. Zo kan er bij problemen steeds iemand binnen.

De minimale oppervlakte die de Vlaamse Maatschappij voor Sociale Woningbouw (VMSW) voorziet voor een aangepaste badkamer met toilet is 215 cm x 215 cm.

Voor een manuele rolstoelgebruiker moet een draaicirkel van 150 cm voorzien zijn, voor een elektronische rolstoelgebruiker moet je 170 cm draaicirkel rekenen.

Wanneer er gemanoeuvreerd moet worden met verrijdbare tilliften, douchestoelen met positioneringstoebehoren, een douchebad ... moet rekening gehouden worden met de ruimte die nodig is. Als een toestel in meerdere ruimtes gebruikt zal worden, moet geprobeerd worden of het mogelijk is het hele traject met het toestel af te leggen. Er moet dan nagegaan worden of er geen obstakels zoals smalle deuren, smalle doorgangen of niveauverschillen zijn die het verplaatsen van het toestel bemoeilijken.

De afvalemmer moet voldoende groot zijn en op een logische plaats staan.

Toiletgerief moet binnen handbereik staan. Een hangkastje of een verrijdbare ladenblok of een beugel met verplaatsbare zeepbakjes kunnen handig zijn.

douchestoel

Een douchestoel is een waterbestendige, vrijstaande of aan de muur vastgemaakte zit of stoel al dan niet:

  • opklapbaar
  • met armleuningen of handgrepen
  • met toiletopening
  • met voetensteunen
  • met rugleuning
  • met wieltjes

Aan de muur bevestigd of niet

Als de douchestoel enkel in de douche gebruikt wordt, kan hij aan de muur bevestigd worden. Dat heeft als voordeel dat de stoel op de juiste hoogte kan gemonteerd worden om de transfer te vergemakkelijken. Een vaste stoel biedt optimale stabiliteit, de stoel kan niet wegglijden of omvallen. Als er twijfel bestaat over de stevigheid van de montage, wordt er beter gekozen voor een andere stoel of voor een stoel met een of twee steunpoten. Om de transfers veilig te laten verlopen, worden, indien nodig, handgrepen op de wand geplaatst. Als er nog andere personen de douche moeten gebruiken, is de douchestoel best opklapbaar. Als meerdere personen de douchestoel moeten gebruiken, kan gekozen worden voor een douchestoel die in hoogte verstelbaar is.

Als de douchezit niet aan de wand kan bevestigd worden, kan gekozen worden voor een douchezit op statief. Daarbij wordt een stevige voet op de vloer bevestigd om de douchezit aan vast te maken.

Als er geen bevestigingsmogelijkheid is of als de stoel ook buiten de douche moet gebruikt worden, is een verplaatsbare stoel een betere oplossing.

Wieltjes of geen wieltjes

Als de douchestoel vooral op één plaats gebruikt wordt, zijn er geen wieltjes nodig.

Een douchestoel met wieltjes kan gebruikt worden om iemand in een ruimte te verplaatsen of om de persoon op eenzelfde verdieping te verplaatsen van een ruimte naar een andere. Zo zijn minder transfers nodig en kunnen eventueel extra transferhulpmiddelen vermeden worden. En, iemand verplaatsen op een douchestoel vraagt minder circulatieruimte dan iemand verplaatsen met een rolstoel of een tillift.

Een douchestoel met wieltjes heeft vaak een toiletopening en kan gebruikt worden om iemand boven het toilet te rijden. Het is meestal ook mogelijk om een emmer te bevestigen en de douchestoel als toiletstoel te gebruiken. Een douchestoel met wieltjes is in de praktijk dus vaak een douche-toiletstoel.

Zithoogte

Om de transfer van en naar de douchestoel vlot te kunnen uitvoeren, is een goede zithoogte nodig. Als iemand de transfer ‘stappend’ uitvoert, wordt de zitting van de douchestoel op dezelfde hoogte geplaatst als de knieplooi van de gebruiker. Dan heeft hij minder kracht nodig om op te staan. En, hij heeft meer controle als hij gaat zitten zodat hij zich niet op de stoel moet laten vallen.

Bij rolstoelgebruikers verloopt de transfer het gemakkelijkst wanneer de douchestoel op dezelfde hoogte wordt ingesteld als de rolstoel en er dus geen hoogteverschil overbrugd moet worden.

Afmetingen en belastbaarheid

Naast de zithoogte is ook de zitdiepte, zitbreedte en belastbaarheid van de douchestoel belangrijk. Er bestaan uitvoeringen speciaal voor obese personen.

toiletstoel

Een toiletstoel is een stoel met een toiletopening en bijhorende toiletemmer en heeft al dan niet wielen en voetensteunen. Een toiletstoel kan gebruikt worden ter vervanging van het toilet door de bijhorende toiletemmer onder de toiletopening in de zitting te plaatsen. Een toiletstoel kan ook over het bestaande toilet geplaatst worden om bijvoorbeeld op de juiste hoogte te kunnen zitten, of extra ondersteuning te bieden bij het zitten op het toilet.

Opgelet

De toiletemmer van een toiletstoel moet regelmatig leeggemaakt en gereinigd worden. Dat moet meestal door de begeleider gedaan worden omdat de gebruiker zich niet met een volle toiletemmer kan verplaatsen.

Wielen of geen wielen

Als de toiletstoel slechts op één plaats gebruikt wordt, bijvoorbeeld naast het bed van de persoon, zijn er geen wieltjes nodig. Als de toiletstoel soms ook op andere plaatsen gebruikt wordt, is een type met wielen gemakkelijker om te verplaatsen.

Een toiletstoel met wieltjes kan gebruikt worden om de persoon op eenzelfde verdieping te verplaatsen van een ruimte naar een andere. Zo kan iemand sneller tot bij het toilet gebracht worden. En, iemand verplaatsen op een toiletstoel vraagt minder circulatieruimte dan iemand verplaatsen met een rolstoel of een tillift.

Grotere wielen maken het gemakkelijker om over oneffenheden te rijden, bijvoorbeeld rijden over de rand van een tapijt, of een kleine oneffenheid in de vloer.

Een toiletstoel met wielen die over het bestaand toilet gebruikt wordt, maakt dat ook minder transfers nodig zijn. Zo kunnen extra transferhulpmiddelen vermeden worden.

Een toiletstoel met wieltjes kan ook makkelijk verreden worden om te gebruiken in verschillende ruimtes. Bijvoorbeeld 's nachts naast het bed en overdag naast de zetel.

Zithoogte

Een toilet is standaard ongeveer 42 cm hoog (toiletzitting inbegrepen). Een toiletstoel is gemiddeld 47 à 48 cm hoog. Om met de buikspieren te kunnen drukken tijdens het toiletbezoek, is het belangrijk dat de voeten vlak op de vloer kunnen geplaatst worden. De juiste toiletstoel heeft de gepaste zithoogte, of kan op de juiste zithoogte ingesteld worden. Die zithoogte wordt bepaald door de hoogte van de knieplooi van de persoon:

  • Als het heup- of kniegewricht minder dan 90° kan gebogen worden, is een hogere toiletstoel noodzakelijk.
  • Voor iemand met een kleine gestalte kan het zijn dat de toiletstoel lager ingesteld moet worden.

Obesitas

Naast de zithoogte is ook de zitdiepte, zitbreedte en belastbaarheid van de toilestoel belangrijk. Er bestaan uitvoeringen speciaal voor obese personen.

De toiletopening kan onvoldoende groot zijn voor een obese persoon. Bij een aangepaste toiletstoel is daar rekening mee gehouden.

Zich reinigen

Er zijn sinds kort toiletstoelen op de markt die uitgerust zijn met een douche-droogsysteem. Die moeten aangesloten worden op het lichtnet voor de droogfunctie, en zijn voorzien van een waterreservoir voor de spoelfunctie.

Andere opties

Naargelang de situatie waarin de stoel gebruikt zal worden, kan gekozen worden voor een ander type stoel.

Om transfers makkelijker uit te voeren, kan bijvoorbeeld gekozen worden voor een stoel met opklapbare of wegneembare leuningen.

Wanneer de stoel in een leefruimte gebruikt zal worden, kan gekozen worden voor een uitvoering waarbij de toiletemmer niet zichtbaar is.

Producten