Een smartphone als hulpmiddel

Steeds meer hulpmiddelen voor personen met een handicap worden ontwikkeld als een app die geïnstalleerd moet worden op een smartphone. Sinds begin dit jaar kunnen mensen met een handicap in bepaalde gevallen bij het VAPH een tegemoetkoming vragen voor de aankoop van een smartphone als hulpmiddel.

Een smartphone als hulpmiddel dankzij aangepaste apps en universal design

Een groeiend aantal personen met een handicap ontdekt de praktische inzetbaarheid en toegankelijkheid van de smartphone. Het marktaanbod aan gespecialiseerde apps waarmee personen met een handicap kunnen communiceren of hun omgeving kunnen bedienen, breidt steeds meer uit.

Uit een enquête die het VAPH afnam, blijkt dat mensen met een visuele handicap de smartphone heel sterk weten te waarderen als hulpmiddel. Dat komt door het ‘universal design’-principe: ontwerpers houden rekening met de verzuchtingen van alle mogelijke eindgebruikers. Voor blinden en slechtzienden is de smartphone dé oplossing om te bellen of sms’en. Daarvoor moet de smartphone wel toegankelijk zijn voor hen: ze moeten op een of andere manier kunnen zien of horen wat er op hun scherm komt, anders kunnen ze er niet mee werken.

Een smartphone is niet voor iedereen met een visuele handicap een geschikte oplossing, zo blijkt ook uit de enquête: sommige blinden en slechtzienden hebben liever geen aanraakschermen omdat ze er moeilijk hun weg op vinden. Als alternatief voor de smartphone zijn er nieuwe modellen van sprekende gsm’s op de markt met toetsen met grote tekens, een groot scherm én spraakondersteuning.

Mensen met een andere handicap gebruiken hun smartphone voor meer toepassingen dan bellen en sms’en. Iemand met een motorische handicap kan bijvoorbeeld een zender voor omgevingsbediening bedienen met een enkele schakelaar via een bijhorende app op een smartphone.

Voor iemand met een auditieve handicap kan bijvoorbeeld door specifieke bluetooth-functionaliteiten het spraakverstaan in lawaaierige omstandigheden verhoogd worden. Dove personen kunnen na installatie van de vereiste videotelefonie-software op de smartphone communiceren in Vlaamse gebarentaal met horende personen via de Afstandstolkendienst.

Een geschikt toestel vinden

Welk toestel het best geschikt is voor u, hangt af van uw noden en verwachtingen. We raden u aan om goed te informeren welk toestel voor u het best geschikt is voor u tot de aankoop overgaat. Daarvoor kunt u zich laten adviseren door een multidisciplinair team (MDT)opent dialoogvenster of door de leverancier van de aangepaste apps.

Een tegemoetkoming voor een smartphone

In de refertelijst zijn sinds 1 januari 2019 een aantal mogelijkheden voorzien waarbij een smartphone kan vergoed worden door het VAPH. Dat kan namelijk niet zomaar voor iedereen voor elke smartphone, maar wel voor smartphones die een persoon met een handicap in staat stellen om heel specifieke activiteiten uit te voeren die zijn zelfstandigheid verhogen.

Het gaat bijvoorbeeld om een smartphone voorzien van een communicatie-app en een synthetische stem die gebruikt wordt als communicatietoestel voor mensen die niet of moeilijk kunnen spreken, of een smartphone waarop een app geïnstalleerd wordt voor mensen met een motorische handicap die de omgeving willen bedienen. Ook voor mensen met een auditieve of visuele beperking zijn er smartphones met specifieke functies in de refertelijst opgenomen.

Enkel voor personen met een visuele handicap wordt een hogere tussenkomst verleend voor smartphones die gebruikt worden als smartphone, en voor sprekende gsm’s. Opdat die doelgroep de courante functies en apps zou kunnen gebruiken via vergroting, spraakweergave en braille-aansturing, moet de smartphone voldoende snel zijn, over voldoende werkgeheugen beschikken en een helder en contrastrijk scherm hebben. Voor personen met een andere handicap  wordt een lagere tussenkomst verleend voor een smartphone die dient als drager of platform voor apps die toepassingen als omgevingsbediening, communicatie ... mogelijk maken.

Een overzicht van de tegemoetkomingen voor hulpmiddelen en aanpassingen die u kunt aanvragen bij het VAPH, vindt u in de refertelijstopent dialoogvenster.

Lees meer over hulpmiddelen en aanpassingen