Extra middelen en maatregelen om deze regeerperiode meer mensen te kunnen helpen

De Vlaamse Regering breidt deze regeerperiode de middelen voor personen met een handicap met 300 miljoen euro uit. Dat is enigszins vergelijkbaar met wat in de vorige regeerperiode aan bijkomende middelen werd voorzien. Het gaat om een feitelijke uitbreiding van 270 miljoen euro en 30 miljoen euro om de stijgende anciënniteit van het personeel van voorzieningen te blijven vergoeden. Dit is de tweede grootste budgetuitbreiding ooit. Toch volstaat het niet om aan de toenemende vragen tegemoet te komen.

Daarom heeft de Vlaamse Regering beslist extra maatregelen te nemen waardoor een deel van het al beschikbare budget nu anders wordt ingezet om aan meer openstaande vragen tegemoet te komen. Door te schuiven met middelen, zullen deze regeerperiode meer personen met een handicap geholpen worden met een persoonsvolgend budget.

Het gaat hier om maatregelen die al geruime tijd werden voorbereid en die losstaan van de coronacrisis.

De maatregelen hebben geen impact op individuele verworven rechten: iets dat al was toegekend of toegewezen, kan op basis van dit besluit dus niet ingetrokken worden. Op die manier blijft de impact van de verschuivingen op individuele personen beperkt. Het is wel mogelijk dat iemand een bepaalde procedure niet meer kan starten, maar die kan dan een beroep doen op een alternatief.

Het geld dat door de maatregelen vrijkomt, wordt integraal opnieuw geïnvesteerd in de ondersteuning van personen met een handicap.

De maatregelen zijn opgenomen in het Besluit van de Vlaamse Regering tot aanpassing van een aantal besluiten van de Vlaamse Regering over de ondersteuning van personen met een handicap, dat op 24 april 2020 definitief werd goedgekeurd.

We lijsten de belangrijkste maatregelen hieronder op.

Opheffing uitzonderingsprocedure 7/7

De uitzonderingsprocedure 7/7 wordt opgeheven. Die procedure was er voor meerderjarige personen met een handicap die in 2016 (nog vóór het systeem van de persoonsvolgende financiering) in een voorziening verbleven.

De procedure liet mensen die een bepaald aantal dagen en nachten ondersteuning kregen (en bijvoorbeeld in het weekend bij familie verbleven) toe hun ondersteuning automatisch te laten optrekken tot 7 dagen als zij daar nood aan hadden. Dat automatisme verdwijnt nu. Daardoor blijven er meer middelen beschikbaar om andere mensen te helpen.

Wie extra ondersteuning nodig heeft, kan die nog aanvragen via de procedure voor een herziening of de procedure noodsituatie. Aanvragen die al werden ingediend, zullen verder behandeld worden.

Zorgcontinuïteit: persoonsvolgend budget na multifunctioneel centrum nog steeds vanaf 21 jaar

Jongvolwassenen die de overstap willen maken van minderjarigenondersteuning van het VAPH naar een persoonsvolgend budget, moeten daarvoor steeds de aanvraagprocedure voor een persoonsvolgend budget voor meerderjarigen doorlopen. Als zij in aanmerking komen voor een persoonsvolgend budget, kunnen zij onder bepaalde voorwaarden op basis van hun eerdere VAPH-ondersteuning voor minderjarigen ook een terbeschikkingstelling krijgen van (een deel van) hun budget; dit noemen we het persoonsvolgend budget na jeugdhulp.

Voor jongvolwassenen die gebruik maken van ondersteuning in een multifunctioneel centrum, was aanvankelijk gepland dat zij vanaf dit jaar al vanaf de leeftijd van 18 jaar de overstap zouden kunnen maken van de ondersteuning in het multifunctioneel centrum naar een persoonsvolgend budget na jeugdhulp. Door de nieuwe maatregel blijft die leeftijd nu behouden op 21 jaar, zoals in de voorgaande jaren al het geval was. Personen die voldoen aan de voorwaarden voor een persoonsvolgend budget na jeugdhulp, zullen dat budget ten vroegste krijgen op 1 juli van het jaar waarin zij 21 worden. Om in aanmerking te komen, moeten zij in het jaar dat hun persoonsvolgend budget na jeugdhulp ter beschikking wordt gesteld, nog gebruik maken van de ondersteuning van een multifunctioneel centrum. 

Voor houders van een persoonlijke-assistentiebudget verandert er niets: hun budget wordt na het doorlopen van de aanvraagprocedure onmiddellijk omgezet in een persoonsvolgend budget na jeugdhulp. Dat geldt ook voor personen die een persoonlijke-assistentiebudget combineren met ondersteuning in een multifunctioneel centrum. Een eventuele meervraag wordt geprioriteerd.

Met andere woorden: het behoud van de ondersteuning die een minderjarige heeft en de continuïteit van de noodzakelijke VAPH-ondersteuning blijft gegarandeerd. De maatregel maakt wel dat er meer middelen beschikbaar blijven om persoonsvolgende budgetten ter beschikking te stellen van mensen die wachten in een prioriteitengroep.

Lees meer over de overgang van minderjarigenondersteuning naar een persoonsvolgend budget als meerderjarige 

Onmiddellijk een definitief budget

Personen die in 2016 op de wachtlijst stonden, werd bij de invoering van de persoonsvolgende financiering een budget toegewezen en hun vraag naar een budget werd in een prioriteitengroep ingedeeld. Zodra zij aan de beurt komen, zullen zij onmiddellijk een definitief budget ter beschikking krijgen zonder dat zij eerst hun zorgzwaarte moeten objectiveren. 

Budgetten die beter aansluiten bij de vraag door nieuwe budgetcategorieën

Het vroegere systeem van 12 budgetcategorieën wordt vervangen door een systeem van 24 categorieën. Die nieuwe budgetcategorieën sluiten nauwer aan bij de zorgvraag en ondersteuning die de persoon met een handicap nodig heeft. Vanaf 17 maart 2020 zijn ze van toepassing op de verschillende aanvraagprocedures. De budgetten die worden toegekend via een een procedure noodsituatie of spoedprocedure, worden aangepast na publicatie van het besluit in het Belgisch Staatsblad. Het budget dat wordt toegekend bij de procedure niet-aangeboren hersenletsel, wordt eveneens aangepast. 

Door al deze maatregelen zal het VAPH deze regeerperiode naar schatting aan 2300 personen een persoonsvolgend budget ter beschikking kunnen stellen via de standaardaanvraagprocedure. Dat zijn er zo'n 1700 meer dan als de regelgeving bij het oude was gebleven en deze maatregelen niet waren genomen. Daarnaast zullen deze regeerperiode ook ongeveer 10 000 personen geholpen kunnen worden via een procedure voor automatische toekenning (zoals noodsituatie, spoedprocedure of zorgcontinuïteit). In totaal zullen dus zo'n 12 300 personen met een handicap de volgende jaren een persoonsvolgend budget ter beschikking gesteld krijgen. Het gaat hierbij om inschattingen die aan verandering onderhevig kunnen zijn.

Lees alle nieuwsberichten