Inschaling van de zorgzwaarte

Persoonsvolgend budget

Het persoonsvolgend budget (PVB) is een budget op maat waarmee u zorg en ondersteuning kunt inkopen binnen uw eigen netwerk, bij vrijwilligers, individuele begeleiders, professionele zorgverleners en bij door het VAPH vergunde zorgaanbieders. Een persoonsvolgend budget moet u aanvragen.

Het persoonsvolgend budget is bedoeld voor meerderjarige personen die door hun handicap intensieve of frequente ondersteuning nodig hebben. De hoogte van het budget hangt af van uw noden en vragen.

Inschaling van de zorgzwaarte

Wat is zorgzwaarte en hoe wordt het gemeten?

Zorgzwaarte verwijst naar de hoeveelheid ondersteuning of hulp die u als persoon met een handicap nodig hebt in uw dagelijks leven. Die zorgzwaarte wordt gemeten met het zorgzwaarte-instrument (ZZI).

Het zorgzwaarte-instrument bepaalt zo nauwkeurig mogelijk hoeveel ondersteuning u nodig hebt in vergelijking met anderen. Welke hulp u nu al krijgt, speelt daarbij geen rol. Het maakt ook niet uit wie die ondersteuning moet bieden.

Het instrument bestaat uit een aantal lijsten met vragen die door een multidisciplinair team (MDT) gesteld worden. De antwoorden op die vragen worden omgezet in scores. Op basis van die scores worden drie waarden berekend die samen de ‘zorgzwaarte’ vormen:

  • hoeveel begeleiding u nodig hebt (B-waarde)
  • hoeveel permanentie of toezicht u overdag nodig hebt (P-waarde)
  • hoeveel permanentie of ondersteuning u 's nachts nodig hebt (N-waarde)

Hoe verloopt het gesprek over uw zorgzwaarte?

Een medewerker van het multidisciplinair team komt naar u toe, bij u thuis of in uw leefgroep. U kunt ook uitgenodigd worden om naar het kantoor van het multidisciplinair team te komen.

U mag zelf beslissen wie er aanwezig is tijdens het gesprek: uw begeleider, een familielid of een andere vertrouwenspersoon. Er moet naast uzelf minstens één vertrouwenspersoon aanwezig zijn. Vindt u het moeilijk om over uw eigen talenten en beperkingen na te denken, dan mag u nog een extra vertrouwenspersoon kiezen, die u vertegenwoordigt.

U beslist zelf of u tijdens het volledige gesprek aanwezig wilt zijn of maar een deel ervan wilt bijwonen. U kunt ook altijd vragen om tijdens het gesprek pauzes in te lassen.

De medewerker van het multidisciplinair team vormt zich vervolgens een beeld van de ondersteuning of hulp die u nodig hebt aan de hand van verschillende vragenlijsten. Het gesprek duurt ongeveer drie uur.

De medewerker noteert de antwoorden die u en uw vertrouwenspersonen op de verschillende vragen geven. Op basis van die antwoorden kent hij scores toe. Die scores worden omgezet in de drie waarden die uw zorgzwaarte weergeven.

Wat is het doel van een inschaling met het zorgzwaarte-instrument (ZZI)?

Het zorgzwaarte-instrument brengt op een betrouwbare manier in kaart hoeveel ondersteuning u nodig hebt om uw leven te kunnen organiseren. Het VAPH houdt daar rekening mee om te bepalen hoeveel ondersteuning u zult krijgen.

Welke vragen worden gesteld in het zorgzwaarte-instrument (ZZI)?

De vragen gaan over uw mogelijkheden: wat kunt u zelf goed en waar hebt u hulp bij nodig? Dat kan gaan over handelingen van het dagelijks leven zoals koken, eten, wassen of naar het toilet gaan. Of het kan gaan over vrijetijdsactiviteiten, verplaatsingen, vriendschappen, relaties, administratie, hulp bij medische aangelegenheden, hulp bij het voorkomen van probleemgedrag …

Mensen kunnen op verschillende domeinen hulp nodig hebben. Het zorgzwaarte-instrument brengt uw behoefte aan ondersteuning in kaart. Om ervoor te zorgen dat het VAPH niets over het hoofd ziet, is het belangrijk dat u alle vragen zo concreet en volledig mogelijk beantwoordt.

Welke antwoorden moet u geven in het zorgzwaarte-instrument (ZZI)?

Het doel van het zorgzwaarte-instrument is om te bepalen hoeveel ondersteuning u nodig hebt. Uw antwoorden op de vragen moeten daarbij helpen. Hoe concreter u antwoordt, hoe beter het VAPH uw behoefte aan ondersteuning kan inschatten. Er zijn geen goede of foute antwoorden.

Misschien moet u op heel wat vragen antwoorden dat u ondersteuning nodig hebt. Dat kan best confronterend zijn. Maar het is heel belangrijk dat het VAPH uw ondersteuningsbehoefte op een betrouwbare manier kan bepalen.

Als u een vraag niet meteen begrijpt, vraag dan gerust meer uitleg. Of licht uw eigen antwoord toe, zodat duidelijk is wat u precies bedoelt.

Tip:

Maak uw antwoorden concreet! Beschrijf zo veel mogelijk feiten uit uw dagelijks leven. Op die manier kan het VAPH uw situatie het best beoordelen.

Wat gebeurt er met uw antwoorden?

Uw antwoorden worden genoteerd en omgezet in scores. Die scores worden gebruikt om uw behoefte aan begeleiding en permanentie te berekenen in drie waarden: de B-waarde, de P-waarde en de N-waarde.

  • De B-waarde geeft aan hoeveel begeleiding u nodig hebt.
  • De P-waarde geeft aan hoeveel permanentie of toezicht van anderen u overdag nodig hebt.
  • De N-waarde vertelt hoeveel permanentie of toezicht door anderen u ’s nachts nodig hebt.

Het VAPH houdt rekening met die waarden om te bepalen hoeveel ondersteuning u krijgt.

Wilt u uw waarden kennen?

Dan kunt u terecht bij uw multidisciplinair team.

Hebt u sinds 1 april 2016 de aanvraagprocedure voor een persoonsvolgend budget doorlopen en is uw zorgzwaarte daarbij bepaald? Dan kunt u de B- en P-waarden die aan u toegekend zijn, raadplegen in mijnvaph.be.

Uitleg B-, P- en N-waarden

Begeleidingsintensiteit (B-waarde)

Begeleidingsintensiteit gaat over de mate waarin de persoon met een handicap overdagondersteuning nodig heeft van andere personen. We brengen daarbij alle ondersteuning in kaart, ongeacht wie die ondersteuning biedt. Er zijn zeven niveaus van begeleidingsintensiteit  (B0 t.e.m. B6):

Definitie van de verschillende niveau's van begeleidingsintensiteit
Begeleidingsniveau Definitie
Begeleidingsintensiteit niveau 0 (B0) Er is geen nood aan ondersteuning.
Begeleidingsintensiteit niveau 1 (B1) Er wordt maximaal één keer per week ondersteuning geboden.
Begeleidingsintensiteit niveau 2 (B2) Er wordt niet elke dag, maar wel meerdere keren per week ondersteuning geboden. Er is hoofdzakelijk ‘opvolging’ nodig.
Begeleidingsintensiteit niveau 3 (B3) Er wordt dagelijks ondersteuning geboden, de ondersteuning is beperkt in reikwijdte en intensiteit (geen continue ondersteuning).
Begeleidingsintensiteit niveau 4 (B4) Er wordt dagelijks en continu ondersteuning geboden. De ondersteuning is ruim in reikwijdte en intensiteit.
Begeleidingsintensiteit niveau 5 (B5) Er wordt dagelijks continu en intensief ondersteuning geboden op alle levensdomeinen.
Uitzonderingswaarde: Begeleidingsintensiteit niveau 6 (B6) Er wordt dagelijks zeer intensieve ondersteuning geboden in functie van uitzonderlijke ondersteuningsbehoeften.

Nood aan permanentie overdag (P-waarde)

Permanentienood gaat over de mate waarin de persoon met een handicap overdag nood heeft aan toezicht of oproepbaarheid van andere personen. Het gaat met andere woorden over de vraag of je de persoon voor kortere of langere periode alleen kan laten, eventueel zonder toezicht of telefonische permanentie.

Wie nood heeft aan permanentie, heeft niet-planbare ondersteuning door personen nodig. Het gaat dus om ondersteuning wanneer zich iets onverwacht voordoet. Het gaat niet over de nood aan planbare interventies. Die worden bij de begeleidingsintensiteit in kaart gebracht.

Alle ondersteuning wordt in kaart gebracht, ongeacht door wie die ondersteuning geboden wordt. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat iemand voortdurende permanentie nodig heeft omwille van de mogelijkheid van een epileptische aanval. Wanneer de persoon in het gezelschap van andere personen met een handicap is, kan de professionele begeleider wel even weggaan. De andere personen roepen hulp in als er zich een aanval voordoet. De permanentie wordt dus gedeeltelijk opgenomen door medebewoners. Er zijn acht niveaus van nood aan permanentie overdag (P0 t.e.m. P7):

Definitie van de verschillende niveau's van permanentienood
Permanentie overdag Definitie
Permanentieniveau 0 (P0) De persoon heeft geen enkele vorm van permanentie nodig.
Permanentieniveau 1 (P1) De persoon kan op elk moment iemand telefonisch bereiken om raad te vragen.
Permanentieniveau 2 (P2) De persoon kan iemand telefonisch bereiken die raad kan geven en indien nodig langs kan komen.
Permanentieniveau 3 (P3) De persoon kan iemand telefonisch bereiken of oproepen die onmiddellijk (rekening houdend met de nodige verplaatsingstijd) fysiek aanwezig kan zijn om ondersteuning te bieden.
Permanentieniveau 4 (P4) Er moet gedurende grote delen van de dag iemand in de nabijheid van de persoon aanwezig zijn. Bij afwezigheid kan de persoon iemand telefonisch bereiken of oproepen die onmiddellijk (rekening houdend met de nodige verplaatsingstijd) fysiek aanwezig kan zijn om ondersteuning te bieden.
Permanentieniveau 5 (P5) Er moet voortdurend iemand aanwezig zijn, maar die persoon hoeft niet voortdurend toezicht uit te oefenen. Indien nodig moet onmiddellijk iemand fysiek aanwezig kunnen zijn om ondersteuning te bieden.
Permanentieniveau 6 (P6) Er moet voortdurend iemand aanwezig zijn en toezicht uitgeoefend worden. Dat betekent dat er op elk ogenblik iemand in contact staat met de persoon, ofwel rechtstreeks ofwel onrechtstreeks (via babyfoon, webcam of andere middelen).
Uitzonderingsniveau: Permanentieniveau 7 (P7) De persoon heeft nood aan voortdurend toezicht en dat binnen een beveiligende infrastructuur en omkadering. Dat impliceert een gespecialiseerde setting.

Nood aan nachtpermanentie (N-waarde)

Nachtpermanentie: de mate waarin de persoon met een handicap tijdens de nacht nood heeft aan begeleiding en/of permanentie. Er worden vijf niveaus van nood aan nachtpermanentie weerhouden (N0 t.e.m. N4):

Definitie van de verschillende niveau's van nachtpermanentie
Nood aan nachtpermanentie Definitie
Nachtpermanentie niveau 0 (N0) Gedurende de nacht wordt geen ondersteuning geboden; er is niemand aanwezig noch stand-by.
Nachtpermanentie niveau 1 (N1) Tijdens de nacht is iemand stand-by, bij oproep kan binnen het uur ondersteuning geboden worden. Er wordt sporadisch (niet elke nacht) ondersteuning geboden.
Nachtpermanentie niveau 2 (N2) Tijdens de nacht is iemand fysiek aanwezig, indien nodig kan onmiddellijke ondersteuning geboden worden. Er wordt geen toezicht uitgeoefend; er kan maximaal één keer per nacht ondersteuning geboden worden.
Nachtpermanentie niveau 3 (N3) Tijdens de nacht is iemand fysiek aanwezig, er wordt toezicht uitgeoefend en er wordt meermaals per nacht feitelijke ondersteuning geboden.
Nachtpermanentie niveau 4 (N3) Tijdens de nacht is iemand fysiek aanwezig, er wordt toezicht uitgeoefend en er wordt meermaals per nacht intensieve ondersteuning geboden in functie van gedrag en/of verzorging of verpleging.

De uitgebreide definities van de B-, P- en N-waarden vindt u op de pagina Begeleidings- en permanentiewaarden: definities.

Publicaties

Zorgzwaarte' is een term voor de hoeveelheid ondersteuning of hulp die u als persoon met een handicap nodig hebt in uw dagelijks leven. Die zorgzwaarte wordt bepaald met het zorgzwaarte-instrument (ZZI). In deze brochure leest u daar alles over.

Adressen van de multidisciplinaire teams

Lees ook