Tolk voor doven en slechthorenden

Tolk voor doven en slechthorenden

Een tolk voor doven en slechthorenden vertaalt de gesproken taal in een taal die de dove of slechthorende begrijpt. Het VAPH kan een recht op tolkuren geven om een tolk voor doven en slechthorenden te betalen in de privésituatie.

Soorten tolken

Er zijn verschillende soorten tolken:

  • Een tolk Vlaamse Gebarentaal is een persoon die live de gesproken taal simultaan omzet in 'Vlaamse gebarentaal' of in 'Nederlands ondersteund met gebaren' en vice versa.
  • Een schrijftolk is een persoon die live het gesproken woord simultaan omzet in geschreven tekst. De schrijftolk geeft een zo exact mogelijk geschreven weergave van de mondelinge communicatie.
  • Teletolk is een manier van tolken waarbij, via een scherm, een gesprek tussen een horende en een dove vertaald wordt van gesproken Nederlands naar geschreven tekst en omgekeerd. Meer informatie vindt u op de website van de Vlaamse Overheid.
  • Afstandstolken is een manier van tolken waarbij, via een scherm, een gesprek tussen een horende en een dove vertaald wordt van gesproken Nederlands naar Vlaamse gebarentaal (VGT) en omgekeerd. Dat kan als de dove en de horende op verschillende plaatsen zijn (Video Remote Signing), maar ook als beiden zich op dezelfde plek bevinden (Video Remote Interpreting). Meer informatie vindt u op de website van het Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven vzw (CAB), rubriek 'Afstandstolken'.

Recht op tolkuren in de leefsituatie

De tolkuren die het VAPH subsidieert, kunnen enkel ingezet worden bij tolkopdrachten in de leefsituatie. Die tolkuren worden ook privé-tolkuren of 'L-uren' genoemd. De 'L' verwijst naar de leefsituatie.

Personen met een auditieve handicap kunnen van het VAPH een recht op L-uren krijgen voor 18 tolkuren per jaar. Wie ook een visuele handicap heeft, kan een recht op L-uren krijgen voor 90 tolkuren per jaar. Het aantal tolkuren kan verdubbeld worden als u goed motiveert waarom u extra uren nodig hebt.

Ook de Vlaamse dienst voor arbeidsbemiddeling (VDAB) en het Agentschap voor Onderwijsdiensten kennen rechten toe voor tolkuren. Meer informatie daarover vindt u op de website van het Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven (CAB).

Hebt u recht op tolkuren in de leefsituatie?

Om recht te kunnen hebben op tolkuren in de leefsituatie, moet u voldoen aan de algemene voorwaarden om erkend te worden als persoon met een handicap door het VAPH.

Bovendien moet u voldoen aan de volgende voorwaarde:

  • U moet een audiogram (tonaal of vocaal) kunnen voorleggen waaruit blijkt dat aan een van de volgende criteria is voldaan:
    • via een tonaal audiometrische test een gemiddeld gehoorverlies aantonen van 70 dB of meer aan beide oren voor de zuivere toonstimuli van 500, 1000, 2000 en 4000 Hz, vastgesteld overeenkomstig de BIAP-normen;
    • via een vocaal audiometrische test, bij een gemiddeld verlies van minder dan 70 dB, maximaal 70 % spraakverstaan aantonen bij optimale versterking.

Hoe recht op tolkuren in de leefsituatie aanvragen?

  • Als u nog niet erkend bent door het VAPH, dan vraagt u een recht op tolkuren aan via de aanvraagprocedure voor een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen. En, u vraagt, aan de hand van een brief het 'recht op tolkuren in de leefsituatie' aan.
  • Als u wel al erkend bent door het VAPH, dan vraagt u, aan de hand van een brief 'het recht op tolkuren in de leefsituatie' aan.

Bij de brief voegt u een van onderstaande medische bewijzen:

  • een tonaal audiometrische test die aantoont dat u een gemiddeld gehoorverlies hebt van 70 dB of meer aan beide oren voor de zuivere toonstimuli van 500, 1000, 2000 en 4000 Hz, vastgesteld overeenkomstig de BIAP-normen
  • een vocaal audiometrische test, bij een gemiddeld verlies van minder dan 70 dB, dat aantoont dat u maximaal 70% spraakverstaan hebt bij optimale versterking

Als u naast een auditieve beperking, ook nog een beperking van het gezichtsvermogen hebt, dan kunt u een recht op meer tolkuren bekomen. Daarvoor moet u medisch bewijzen dat u:

  • ofwel een gezichtsscherpte van minder dan 1/20 (0.05) aan het beste oog hebt met de best mogelijke correctie met bril of contactlens;
  • ofwel een gezichtsveld hebt dat gemiddeld niet groter is dan 10° aan beide ogen.

Hoe bijkomende tolkuren in de leefsituatie aanvragen?

Om bijkomende tolkuren in de leefsituatie aan te vragen in een bepaald jaar, kunt u een brief sturen naar het VAPH. In die brief moet u goed uitleggen waarom u meer dan 18 of 90 uur nodig hebt. In de leefsituatie kunnen er maximum 18 of 90 tolkuren bijgevraagd worden.

Opgelet: de extra uren tellen maar voor het lopende jaar. Tijdens het volgende jaar zal u opnieuw maar 18 uur of 90 uur ontvangen. Als u terug een verdubbeling nodig hebt, dan moet u opnieuw een brief schrijven naar het VAPH.

Hoe wordt uw aanvraag beoordeeld en beslist?

De beoordeling en de beslissing van uw aanvraag verloopt op dezelfde manier als de beoordeling en de beslissing van een aanvraag voor een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen.

Een positieve beslissing van het VAPH voor een tegemoetkoming voor een tolk voor doven en slechthorenden blijft onbeperkt geldig. Hebt u een uitbreiding van uren verkregen, dan moet u die uitbreiding ieder jaar opnieuw aanvragen.

Hoe schakelt u een tolk in?

Voor de inschakeling van een tolk neemt u contact op met het Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven (CAB).

Hoe betaalt u een tolk?

Het VAPH betaalt de tolkuren waarop u recht hebt rechtstreeks aan het Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven (CAB).

Als u nog meer tolkuren wenst, dan moet u die zelf betalen. Als u een persoonlijke-assistentiebudget of een persoonsvolgend budget hebt, dan kunt u dat budget gebruiken om de extra tolkuren te betalen.

Publicaties

In deze brochure leest u wat het VAPH precies verstaat onder hulpmiddelen en aanpassingen. U vindt er informatie over hoe u een tegemoetkoming aan het VAPH kunt aanvragen en wie u daarbij kan helpen.

Lees ook

Het VAPH biedt verschillende tegemoetkomingen en budgetten aan personen met een handicap. Sommige daarvan mogen onderling gecombineerd worden, andere niet. Sommige mogen gecombineerd worden met tegemoetkomingen van andere overheidsdiensten, andere niet. Een overzicht.

Als een (verkeers)ongeval, een arbeidsongeval, een beroepsziekte of een medische fout de oorzaak is van uw handicap, dan spreekt u in eerste instantie een verzekeringsmaatschappij of een gespecialiseerd fonds aan om uw schade te vergoeden. De verzekeringsmaatschappij of het fonds in kwestie onderzoekt of u recht hebt op een schadevergoeding.