Een vraagverhelderingsproces doorlopen om de juiste ondersteuning te vinden

Er bestaan verschillende vormen van ondersteuning. Hulpmiddelen kunnen u helpen om activiteiten zelfstandig uit te voeren. Uw gezin, uw vrienden en uw mantelzorgers kunnen u hulp bieden. Er zijn thuisverplegers, poetsdiensten, diensten maatschappelijk werk van het ziekenfonds enzoverder. En er zijn persoonlijke assistenten die u assisteren in uw dagelijkse activiteiten en zorgaanbieders die begeleiding, dagopvang en verblijf aanbieden.

Om te weten welke vormen van ondersteuning voor u het meest geschikt zijn, is het belangrijk dat u nagaat:

  • welke activiteiten u allemaal wilt uitvoeren op vlak van wonen, werken, dagbesteding, vrije tijd, vorming, mobiliteit, sociale contacten, emotioneel welbevinden, therapieën enzoverder;
  • bij welke van die activiteiten u al dan niet problemen ondervindt, welke problemen u ondervindt en wanneer u die problemen ondervindt;
  • wat uw sterktes en uw zwaktes zijn;
  • hoe u leeft en hoe u wilt leven;
  • welke ondersteuning u al hebt;
  • of de ondersteuning die u al hebt voldoende is of niet en waarom niet;
  • wie u zou kunnen helpen nu, of in de toekomst of wanneer uw huidige ondersteuning wegvalt;
  • enzoverder.

Dat allemaal in kaart brengen, noemen we een proces van vraagverheldering. In dat proces staan uw noden en wensen centraal.

Uit het proces van vraagverheldering volgt een overzicht van wat u wenst, wat u allemaal zelf kunt, welke ondersteuning u al hebt en welke ondersteuning er ontbreekt. 

Op basis daarvan kunt u op zoek gaan naar de voor u geschikte ondersteuning. Dat kan ondersteuning zijn in de vorm van hulpmiddelen, hulp van uw gezin, uw netwerk, hulp van professionele zorgverleners zoals thuiszorg of een poetshulp, of hulp van een persoonlijke assistent of van handicapspecifieke diensten.

Waarom een vraagverhelderingsproces doorlopen?

Vroeger was de zorg voor personen met een handicap aanbodgestuurd. Dat wil zeggen dat voornamelijk de zorgaanbieders (diensten en voorzieningen) bepaalden welke zorg u kreeg en hoe die gegeven werd. Nu is er persoonsvolgende financiering. Daarmee wil men de zorg voor personen met een handicap vraaggestuurd maken. Dat wil zeggen dat uw vragen bepalen welke zorg u nodig hebt en hoe u die wilt organiseren.

Het is dan ook heel belangrijk dat u een goed zicht hebt op wat uw vragen zijn. Dat kan alleen door een vraagverhelderingsproces te doorlopen.

'Ondersteuningsplan' en 'ondersteuningsplan persoonsvolgend budget'

Uw vraagverhelderingsproces kan resulteren in een ondersteuningsplan of in een ondersteuningsplan persoonsvolgend budget.

Een ondersteuningsplan is een plan dat alle mogelijkheden van u en uw omgeving op een rijtje zet.

Als blijkt dat u nood hebt aan intensieve en frequente handicapspecifieke ondersteuning, dan kunt u een persoonsvolgend budget aanvragen bij het VAPH om die ondersteuning te organiseren en te financieren. U moet dan een ‘ondersteuningsplan persoonsvolgend budget’ bezorgen aan het VAPH. Dat is een uitgebreid plan met informatie over uzelf, uw huidige situatie en uw vraag naar zorg en ondersteuning. In dat plan moet u ook beschrijven hoe u precies te werk bent gegaan bij uw vraagverheldering. U móet dus een proces van vraagverheldering doorlopen vooraleer u bij het VAPH een persoonsvolgend budget kunt aanvragen. In het ondersteuningsplan kunt u ook aangeven waarom uw vraag dringend is.

Hulp bij het vraagverhelderingsproces en het ondersteuningsplan (persoonsvolgend budget)

U kunt een proces van vraagverheldering zelf doorlopen en u kunt zelf een ondersteuningsplan (persoonsvolgend budget) opstellen. Aangezien dat niet eenvoudig is, kan het zinvol zijn om dat samen te doen met personen die u goed kent. U kunt ook beroep doen op diensten en organisaties of u kunt gebruik maken van een werkinstrument.

Personen die u goed kennen

U kunt vragen aan personen die u goed kennen en bij wie u zich goed voelt om samen het proces van vraagverheldering te doorlopen. Zij kunnen mee nadenken over uw situatie, uw sterktes, wensen, nood aan begeleiding enzoverder. Zij kunnen ook samen met u op zoek gaan naar personen of diensten die u kunnen helpen, bijvoorbeeld thuishulpdienst, OCMW, thuisverpleging. Als blijkt dat u nood hebt aan intensieve handicapspecifieke hulp, kunnen ze u ook helpen om een ondersteuningsplan persoonsvolgend budget in te vullen.

Diensten en organisaties

  • Diensten ondersteuningsplan (DOP's)
    Een dienst ondersteuningsplan gaat u en de mensen die u voor u belangrijk zijn, ondersteunen, om na te denken over de meest gepaste ondersteuning. Samen met u en de mensen die u gekozen hebt, brengen ze uw vragen, uw wensen en uw ondersteuningsnoden binnen verschillende levensdomeinen (wonen, werken, vrije tijd enzoverder) in kaart. Ze gaan na wat u zelf kunt doen en waarbij anderen u kunnen ondersteunen. Samen zoeken ze gepaste ondersteuning binnen uw buurt, bij eerstelijnsdiensten en bij gespecialiseerde diensten. Als resultaat krijgt u een ondersteuningsplan dat al uw mogelijkheden en die van uw omgeving op een rijtje zet en wordt er bekeken hoe u dat ondersteuningsplan kunt opvolgen. Een dienst ondersteuningsplan begeleidt u kosteloos gedurende maximum één jaar.

    Als blijkt dat u nood hebt aan handicapspecifieke hulp, dan helpt de dienst ondersteuningsplan u om een ondersteuningsplan persoonsvolgend budget op te stellen en in te dienen bij het VAPH. Een ondersteuningsplan persoonsvolgend budget dat ingediend wordt door een dienst ondersteuningsplan wordt automatisch goedgekeurd door het VAPH.
     
  • Diensten maatschappelijk werk verbonden aan uw ziekenfonds
    Een dienst maatschappelijk werk van uw ziekenfonds kan u begeleiden bij het doorlopen van een proces van vraagverheldering en het opstellen van uw ondersteuningsplan persoonsvolgend budget. Als u dat wenst, betrekken zij ook de mensen die u goed kennen. De diensten maatschappelijk werk hebben hun eigen methodes om u te begeleiden bij het doorlopen van een proces van vraagverheldering, dat dan uitmondt in een hulpverleningsplan. Dat kunt u, in samenwerking met de dienst, makkelijk vertalen naar een ondersteuningsplan persoonsvolgend budget.
     
  • Gebruikersorganisaties
    Gebruikersorganisaties zijn organisaties die personen met een handicap vertegenwoordigen. Een gebruikersorganisatie kan u vanuit zijn ervaring en expertise begeleiden bij uw proces van vraagverheldering en bij het opstellen van een ondersteuningsplan persoonsvolgend budget. Gebruikersorganisaties zijn bijvoorbeeld de Federatie voor Ouderverenigingen en Gebruikersraden in voorzieningen voor personen met een handicap (FOVIG), de Katholieke Vereniging Gehandicapten (KVG), de Vereniging Personen met een Handicap (VFG).
     

Werkinstrument

Op www.mijnondersteuningsplan.nl kunt u vragen beantwoorden over allerlei onderwerpen. Vragen over hoe u woont, uw werk of dagbesteding, uw gezondheid, uw vrije tijd, mensen die u kent en hoe u zich voelt. Daarbij worden telkens vragen gesteld:

  • Bent u tevreden met uw situatie of wilt u uw situatie veranderen?
  • Hoe wilt u dat aanpakken?
  • Waar wilt u hulp bij?
  • Wie kan u daarbij helpen?
  • Wat kan die persoon doen?
  • Hoe vaak wilt u hulp?

Als resultaat krijgt u een overzicht van uw noden en wensen. Let op: dat overzicht is geen ondersteuningsplan dat u bij het VAPH kunt indienen om een persoonsvolgend budget aan te vragen. De website is enkel een werkinstrument om u te helpen bij het proces van vraagverheldering en bij het opstellen van een ondersteuningsplan.