Hoe uw persoonsvolgend budget besteden?

Persoonsvolgend budget

Het persoonsvolgend budget (PVB) is een budget op maat waarmee u zorg en ondersteuning kunt inkopen binnen uw eigen netwerk, bij vrijwilligers, individuele begeleiders, professionele zorgverleners en bij door het VAPH vergunde zorgaanbieders. Een persoonsvolgend budget moet u aanvragen.

Het persoonsvolgend budget is bedoeld voor meerderjarige personen die door hun handicap intensieve of frequente ondersteuning nodig hebben. De hoogte van het budget hangt af van uw noden en vragen.

Hoe uw persoonsvolgend budget besteden?

U hebt van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap een persoonsvolgend budget gekregen dat u kunt gebruiken om uw zorg en ondersteuning te organiseren en te betalen. Op uw terbeschikkingstellingsbrief vindt u het bedrag waar u per jaar recht op hebt.

U ontvangt het volledige bedrag van uw persoonsvolgend budget nooit in één keer op uw rekening.
Het VAPH stort een vierde deel van uw budget dat u in cash wilt besteden als voorschot op uw aparte bankrekening. Dat terugvorderbaar voorschot ontvangt u vanaf het moment dat u de eerste keer een overeenkomst met een zorgaanbieder hebt afgesloten. U bezorgt een overzicht van uw facturen aan het VAPH via mijnvaph.be of via een kostenstaat. Het VAPH betaalt u die kosten terug via uw aparte bankrekening.

U moet uw persoonsvolgend budget opstarten binnen de vier maanden na de ontvangst van uw terbeschikkingstellingsbrief.
Als u uw persoonsvolgend budget niet opstart binnen de vier maanden na ontvangst van uw terbeschikkingstellingsbrief, dan krijgt u geen budget meer ter beschikking. U blijft wel recht hebben op een persoonsvolgend budget, maar u komt terecht in prioriteitengroep 3.

Om uw zorg en ondersteuning te organiseren en te betalen, moet u onderstaande stappen doorlopen:

Stap 1: uw zorg en ondersteuning kiezen

Eerst kiest u de ondersteuning die u wilt inkopen en bepaalt u hoe vaak u die ondersteuning wilt.

Er zijn zes ondersteuningsfuncties die u kunt betalen met uw persoonsvolgend budget. Gedetailleerde informatie over de ondersteuningsfuncties vindt u in de handleiding van het ondersteuningsplan persoonsvolgend budget:

  • dagondersteuning: begeleiding en permanentie in groep gedurende de dag
    voorbeelden: atelierwerking, activiteiten in dagcentrum, uitstappen in groep, begeleiding in groep, dagbesteding bij een groenezorginitiatief
  • woonondersteuning: begeleiding en permanntie in groep tijdens de nacht, met inbegrip van ochtend- en avonduren
    voorbeelden:  personen die in een voorziening overnachten, personen die in een kleine groep samenwonen en samen worden ondersteund, personen die niet samenwonen, maar waar een begeleider instaat voor de ondersteuning van meerdere personen
  • individuele psychosociale begeleiding: een-op-eenbegeleiding om te helpen met de organisatie van het dagelijks leven gedurende een aantal uur per week. De begeleiding beperkt zich tot inhoudelijke begeleiding, er wordt geen praktische hulp geboden.
    voorbeeld: nadenken over de organisatie van het huishouden
  • individuele praktische hulp: een-op-eenbegeleiding bij algemene dagelijkse activiteiten van het leven gedurende een aantal uur per week
    voorbeelden: wassen, eten geven, aankleden, voorwerpen oprapen of aanreiken
  • globale individuele ondersteuning: een-op-een psychosociale begeleiding en praktische hulp gedurende een aantal uur per week
    voorbeeld: de begeleider moet de verschillende stappen van het kookproces opsommen en moet ook enkele stappen uitvoere​​​​​​​n
  • oproepbare permanentie: de beschikbaarheid van de begeleiding om na een oproep binnen een bepaalde tijd niet-planbare een-op-een-ondersteuning aan te bieden
    voorbeeld: hulp oproepen na een val

Stap 2: personen en organisaties die u ondersteuning bieden, kiezen

Vervolgens kiest u de personen of organisaties die u die ondersteuning kunnen bieden:

  • een thuishulp om u te helpen bij uw huishouden
  • een individuele begeleider om u bijvoorbeeld te begeleiden bij een daguitstap
  • een vervoersbedrijf om uw vervoer te betalen
  • een door het VAPH vergunde zorgaanbieder voor bijvoorbeeld een zinvolle dagbesteding
  • enzoverder

Op de pagina Waar vindt u beschikbare ondersteuning? kunt u beschikbare ondersteuning zoeken.

Stap 3: overeenkomsten afsluiten

U moet met de personen en organisaties die u ondersteuning bieden, overeenkomsten afsluiten. Hieronder vindt u een overzicht van de overeenkomsten die u kunt afsluiten om uw ondersteuning te organiseren:

  • overeenkomst met een individuele begeleider/student in loonverband
  • overeenkomst met een interimkantoor
  • overeenkomst met een dienstenchequebedrijf
  • overeenkomst met plaatselijk werkgelegenheidsagentschap (PWA-cheques)
  • overeenkomst voor vervoer van personen met handicap
  • overeenkomst met een vrijwilligersorganisatie
  • overeenkomst met een natuurlijke of rechtspersoon (bv. zelfstandige ramenwasser)
  • een overeenkomst met een gezinslid van de budgethouder of met een familielid dat verwant is met de budgethouder tot de tweede graad
  • overeenkomst met een door het VAPH vergunde zorgaanbieder
  • overeenkomst met een bijstandsorganisatie in het kader van een startpakket
  • overeenkomst met een bijstandsorganisatie in het kader van lidgeld
  • overeenkomst met een bijstandsorganisatie in het kader van intensieve bijstand
  • overeenkomst met een organisatie of dienst voor individuele ondersteuning die niet door het VAPH vergund is, maar wel erkend is door de overheid
  • overeenkomst met een familiaal initiatief dat maximum 15 cliënten ondersteunt
  • overeenkomst met een organisatie of dienst die maximum 15 cliënten collectief ondersteunt en die niet door het VAPH vergund is maar wel door het departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

De gegevens van de overeenkomsten die u moet meedelen aan het VAPH vindt u in de bestedingsregels van het persoonsvolgend budget. 

U kunt zelf overeenkomsten afsluiten of u kunt bijstand krijgen van een bijstandsorganisatie.

U moet een overeenkomst afsluiten binnen de vier maanden nadat u uw terbeschikkingstellingsbrief ontving.

Stap 4: kiezen voor cash, voucher, combinatie, vrij besteedbaar deel

Afhankelijk van de ondersteuning die u kiest, kunt u uw budget inzetten in voucher, in cash of in een combinatie van beide. Een deel van uw budget kunt u vrij besteden.

Uw persoonsvolgend budget besteden in voucher

Met een voucher kunt u terecht bij een door het VAPH vergunde zorgaanbieder voor individuele begeleiding, dagondersteuning of woonondersteuning. U kunt met een voucher ook terecht bij een bijstandsorganisatie voor intensieve bijstand. Kiest u voor voucher, dan regelt het VAPH de betaling rechtstreeks met de zorgaanbieder of de bijstandsorganisatie.

Uw persoonsvolgend budget besteden in cash

Met cash kunt u terecht bij een vergunde zorgaanbieder of bij andere personen die u ondersteunen. Kiest u ervoor om (een deel van) uw budget in cash te besteden, dan regelt u de betaling zelf.

Als u (een deel van) uw budget in cash besteedt aan zorg en ondersteuning van een persoon of een organisatie die niet door het VAPH vergund is (een individuele begeleider, een vrijwilligersorganisatie, gezinszorg, een poetshulp enzoverder), dan krijgt u 11,94 % bovenop dat gedeelte van uw budget. Dat is een compensatie voor het administratieve beheer van uw budget. Daarmee kunt u ook bijkomende zorg en ondersteuning inkopen. Sluit u een overeenkomst af met de VAPH-zorgaanbieder (cash of voucher), dan krijgt de VAPH-zorgaanbieder van het VAPH een vergoeding voor de organisatiegebonden kosten. Organisatiegebonden kosten zijn kosten die de zorgaanbieder maakt en die niet direct verbonden zijn met het aanbieden van zorg en ondersteuning.

Uw ondersteuning betalen in voucher en cash

U kunt een deel van uw budget inzetten in voucher bij een VAPH-zorgaanbieder en een ander deel in cash bij personen of organisaties die u ondersteuning kunnen bieden.

Uw vrij besteedbaar deel

Een deel van uw persoonsvolgend budget mag u vrij besteden. U moet dus niet verantwoorden waaraan u dat deel uitgeeft (voorbeelden: bankkosten, telefoonkosten). Het vrij besteedbare deel bedraagt op jaarbasis:

  • 1.800 euro voor budgetcategorieën 1 tot en met 4 (jaarbudget tot 35.000 euro)
  • 3.600 euro voor budgetcategorieën 5 tot en met 12 (een jaarbudget groter of gelijk aan 35.000 euro)

Het vrij besteedbaar deel wordt pro rata berekend. Dat wil zeggen dat iemand die een jaarbudget heeft van meer dan 35.000 euro recht heeft op een vrij besteedbaar deel van 3.600 euro op jaarbasis. Bij een terbeschikkingstelling van het budget op bijvoorbeeld 1 september, is er nog 1.200 euro vrij besteedbaar budget over voor de resterende vier maanden van het jaar.

Let op: Het vrij besteedbaar deel is geen bedrag dat u extra bovenop uw persoonsvolgend budget krijgt, het maakt er deel van uit. Wat u vrij besteedt, kunt u dus niet meer gebruiken voor uw overige ondersteuning.

Stap 5: uw ondersteuning betalen in voucher of cash

Uw ondersteuning betalen in voucher

Als u gekozen hebt voor voucher, dan vergoedt het VAPH de vergunde zorgaanbieder of bijstandsorganisatie rechtstreeks. Een budget in voucher moet u dus niet zelf beheren. De VAPH-zorgaanbieder en de bijstandsorganisatie zorgen zelf voor de administratieve afhandeling bij het VAPH.

Uw ondersteuning betalen in cash

Als u gekozen hebt voor cash, dan regelt u de betaling zelf. U neemt daarvoor onderstaande stappen:

Stap 1: u opent een aparte bankrekening

Stap 2: u maakt een inschatting van het bedrag dat u cash wilt besteden
Voor het deel van uw persoonsvolgend budget dat u wilt besteden in cash, hebt u recht op een terugvorderbaar voorschot. Dat terugvorderbaar voorschot bedraagt een vierde van het door u ingeschatte deel van uw persoonsvolgend budget dat u in cash wilt besteden.

Stap 3: u bezorgt uw gegevens aan het VAPH
U bezorgt volgende formulieren aan het VAPH:

U kunt de formulieren registreren in mijnvaph.be. Of u stuurt ze via e-mail of per post aan:

VAPH
team Budgetbesteding
Zenithgebouw
Koning Albert II-laan 37
1030 BRUSSEL
budgetbesteding@vaph.be

Stap 4: u ontvangt een terugvorderbaar voorschot van het VAPH
Als u de eerste keer een overeenkomst met een zorgaanbieder hebt afgesloten, dan ontvangt u een terugvorderbaar voorschot van het VAPH. Dat is een vierde van het deel van uw budget dat u in cash wilt besteden. Het terugvorderbaar voorschot dient om de eerste facturen te kunnen betalen zonder dat u die zelf moet voorschieten. Het voorschot wordt niet in mindering gebracht van uw budget. Als uw persoonsvolgend budget wordt stopgezet, dan moet u het voorschot terugbetalen aan het VAPH.

Stap 5: u betaalt de personen en de organisaties die u ondersteunen, via uw aparte rekening
Van zodra het VAPH de overeenkomst heeft goedgekeurd, kunt u de personen en de organisaties die u ondersteunen, betalen via uw aparte bankrekening.

Stap 6: u bezorgt een lijst van uw facturen aan het VAPH
U bezorgt een lijst van uw facturen aan het VAPH via mijnvaph.be of via de kostenstaat voor het persoonsvolgend budget. Het VAPH betaalt u die kosten dan terug via uw aparte bankrekening. De facturen zelf hoeft u niet aan het VAPH te bezorgen. Hou ze wel bij voor een eventuele controle.

Stap 6: uw vrij besteedbaar deel opvragen

Zowel wie kiest voor voucher als wie kiest voor cash, kan het vrij besteedbaar deel van het budget opvragen bij het VAPH:

Let op: Het vrij besteedbaar deel is geen bedrag dat u extra bovenop uw persoonsvolgend budget krijgt, het maakt er deel van uit. Wat u vrij besteedt, kunt u dus niet meer gebruiken voor uw overige ondersteuning.

Hulp nodig bij de besteding van uw persoonsvolgend budget?

Voor hulp bij de opstart en het beheer van uw persoonsvolgend budget en de organisatie van uw ondersteuning kunt u terecht bij een bijstandsorganisatie.

Waar vindt u de door het VAPH vergunde zorgaanbieders?

Veelgestelde vragen

Publicaties

In deze brochure vindt u informatie over het persoonsvolgend budget, welke zorg en ondersteuning ermee ingekocht kan worden en hoe het opgestart en beheerd kan worden.

Infosessies 'Hoe een persoonsvolgend budget besteden?'

Het VAPH organiseerde in samenwerking met de bijstandsorganisaties absoluut vzw, alin vzw en Onafhankelijk Leven vzw eind oktober en begin november 2016 provinciale informatiesessies over het persoonsvolgend budget. We lichtten toe hoe u uw budget kunt besteden, welke administratieve verplichtingen er zijn en wie u kan helpen met uw budget.

U vindt hieronder de presentatie en de filmopnames van de infosessie. Elk filmfragment is beschikbaar in Vlaamse Gebarentaal.

Lees ook